AI & computing › Neuromorfe & fotonische chips
VS dicht cloudmaas voor AI-chips: Chinese techbedrijven dubbel getroffen
De Amerikaanse overheid heeft een belangrijke achterdeur in haar exportregels voor AI-chips gesloten. Chinese techbedrijven verliezen daardoor in één klap toegang tot buitenlandse clouddiensten én nieuwe chipleveringen, met miljoenencontracten die worden geannuleerd als gevolg. Aanleiding is een spionagezaak rond voormalig Nvidia-topman Jensen Huang, waarbij bleek dat techgigant Alibaba via een omweg aan verboden Nvidia-chips kwam.
Het Amerikaanse ministerie van Handel heeft een maas in de exportregels gedicht waarmee Chinese bedrijven jarenlang de chipsancties omzeilden. Zij huurden rekenkracht voor AI-training niet in China zelf, maar via datacenters in landen als Singapore, Malaysia en Indonesië. Die datacenters moeten vanaf nu een licentie aanvragen bij de Bureau of Industry and Security (BIS), de Amerikaanse toezichthouder op exportcontrole. De drempel ligt extreem laag: al bij zo'n driehonderd moderne AI-chips is een vergunning verplicht, terwijl Chinese AI-labs doorgaans duizenden chips nodig hebben.
Het effect is direct merkbaar. Het Chinese AI-bedrijf Moonshot AI annuleerde een contract van 150 miljoen dollar met een cloudaanbieder in Indonesië en zette andere onderhandelingen stil. Het bedrijf wilde daar een groot cluster huren van Nvidia's nieuwste Blackwell Ultra-chips om zijn volgende taalmodel te trainen. Omdat de vraag naar rekenkracht zo hoog is, had Moonshot zelfs de helft van het bedrag vooruitbetaald, tegen vijftien procent normaal. Ook banken trekken zich terug: vijf geldverstrekkers overwegen te stoppen met een lening van 480 miljoen dollar aan cloudbedrijf Aolani in Singapore, dat chips moest leveren voor een datacenter van TikTok-moederbedrijf ByteDance in Malaysia.
Chipfabrikanten stoppen leveringen
Naast de clouddiensten raakt de nieuwe regelgeving ook de fysieke aanvoer van chips. Chipfabrikanten TSMC en Samsung hebben bepaalde leveringen aan Chinese klanten stopgezet, in afwachting van de vereiste exportvergunningen. Dit treft onder meer ByteDance en Kunlun, de AI-datacenterdivisie van zoekmachinebedrijf Baidu. Ook een eerdere uitzondering voor gewone, niet-AI-chips is geschrapt, waardoor fabrikanten als Xiaomi, Oppo en Vivo nu ook voor gewone smartphoneprocessoren vergunningen nodig hebben. Dat komt hard aan, want Chinese bedrijven kampen al met hoge prijzen voor geheugenchips en beperkte productiecapaciteit bij binnenlandse chipfabrieken zoals SMIC.
Spionagezaak legt schaduwnetwerk van Alibaba bloot
De directe aanleiding voor de ingreep is een spionageschandaal rond Alice Huang, de voormalige partner van Nvidia-topman Jensen Huang. Volgens onderzoek van de New York Times zat techconcern Alibaba in werkelijkheid achter haar Singaporese bedrijf Megaspeed, dat voor meer dan 4 miljard dollar aan Nvidia-chips kocht. Via een dochterbedrijf draaide Megaspeed geavanceerde Nvidia-hardware voor Alibaba in een datacenter in Malaysia, met servers die via Singapore naar China werden doorgesluisd. Alibaba heeft ook banden met Zhejiang Lab, een onderzoeksinstituut dat volgens de krant met Nvidia-chips werkt aan AI voor cyberaanvallen en oorlogssimulaties tegen vreemde vlooteenheden, in samenwerking met het Chinese leger. Alibaba ontkent zelf elk militair gebruik van zijn diensten.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze ingreep laat zien dat de VS steeds feller controleert welke AI-rekenkracht via omwegen bij China terechtkomt, ook als die omweg via bevriende Zuidoost-Aziatische landen loopt. Dat vertraagt de ontwikkeling van Chinese AI-modellen en duwt het land verder richting eigen chipproductie, terwijl internationale cloud- en chipbedrijven voorzichtiger worden met Chinese klanten.
- BIS (Bureau of Industry and Security)
- De Amerikaanse overheidsdienst die bepaalt welke technologie om veiligheidsredenen niet zomaar geëxporteerd mag worden.
- Exportcontrole
- Regels van een overheid die voorschrijven welke producten, zoals chips, wel of niet naar bepaalde landen mogen worden verstuurd.
- Cloudmaas (loophole)
- Een achterdeur waarmee bedrijven chipsancties omzeilden door rekenkracht niet zelf te importeren, maar te huren bij clouddiensten in andere landen.
- AI-chip / Blackwell Ultra B300
- Gespecialiseerde processoren van chipmaker Nvidia die worden gebruikt om AI-modellen te trainen; de B300 is een van de nieuwste en krachtigste varianten.
- Licentie (exportvergunning)
- Een officiële toestemming die nodig is voordat een bedrijf gevoelige technologie, zoals AI-chips, naar het buitenland mag sturen.
- Chipfabriek (foundry)
- Een fabriek die chips produceert in opdracht van andere bedrijven, zoals TSMC en Samsung dat doen voor klanten wereldwijd.
- AI-cluster
- Een groot netwerk van samenwerkende chips in een datacenter, gebruikt om zware AI-modellen te trainen.
- Schaduwnetwerk
- Een verhuld geheel van bedrijven en tussenpersonen dat wordt gebruikt om de werkelijke afnemer van goederen, in dit geval chips, te verbergen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.