Virtuele natuur en klassieke muziek verlagen bloeddruk op de SEH

Wie met levensgevaarlijk hoge bloeddruk op de spoedeisende hulp belandt, krijgt normaal gesproken vooral medicatie. Onderzoekers van de University of Health Sciences in Ankara onderzochten of een simpele, niet-medicinale toevoeging het effect kan versterken: een virtual reality-bril met beelden van een rustig stromende rivier in een Canadees bos, gecombineerd met een playlist klassieke muziek.

Angst als aanjager van hoge bloeddruk

De onderzoekers, onder leiding van Safa Dönmez, volgden 130 volwassenen die zich meldden met een hypertensieve noodsituatie: een gevaarlijk hoge bloeddruk die als onbehandeld schade kan toebrengen aan hart, hersenen en ogen. Veel van deze patiënten zijn extreem gespannen. Die stress zet het lichaam aan tot het aanmaken van stresshormonen, die op hun beurt bloedvaten vernauwen en de bloeddruk verder opjagen. Door die vicieuze cirkel te doorbreken, hopen artsen sneller resultaat te boeken.

Alle deelnemers kregen de gebruikelijke bloeddrukverlagende medicatie. De helft van de groep zette daarnaast een VR-bril op met beelden van de Columbia-rivier en luisterde vijftien minuten naar klassieke muziek. Doel was een omgeving te scheppen die kalm, natuurlijk en ontspannend aanvoelt.

Sneller resultaat, maar tijdelijk

Voor de behandeling lag de gemiddelde bloeddruk van de deelnemers tussen 130 en 138 mmHg. Een kwartier na de start zakte die bij de groep die alleen medicijnen kreeg met ongeveer 12 mmHg. Bij de groep met VR en muziek was de daling groter: circa 16 mmHg. Ook de zelfgerapporteerde angst, gemeten met een gestandaardigde vragenlijst, nam sterker af in de VR-groep. Na dertig minuten werd het verschil tussen beide groepen kleiner, en na een uur waren de bloeddrukwaarden van beide groepen vrijwel gelijk.

Kritische blik van andere experts

Buitenstaande onderzoekers noemen de resultaten veelbelovend, maar plaatsen ook kanttekeningen. Verónica Saldaña-Ortiz van de Europese Universiteit in Madrid noemt het klinisch relevant dat een simpele interventie patiënten al in de eerste fase van hun behandeling kan kalmeren. Ze wijst er wel op dat VR en muziek in dit onderzoek altijd samen werden ingezet, waardoor onduidelijk blijft welk van de twee - of de combinatie - verantwoordelijk is voor het effect. Mathew White van de universiteit van Exeter noemt de studie een aanvulling op eerder onderzoek dat aantoont dat zelfs virtuele natuur stress en bloeddruk kan verlagen, en noemt de toepassing in een spoedeisende setting een veelbelovende stap.

Dönmez en zijn team willen nu grotere studies opzetten met langere follow-up, om uit te zoeken of het effect blijvend te maken is en of patiënten die hun eigen muziek mogen kiezen nog beter reageren.