Biotech & leven › Synthetische biologie & kunstmatig DNA
Japans biotechbedrijf Spiber opent fabriek voor eiwitten op bestelling
Het Japanse biotechbedrijf Spiber, bekend van zijn gefermenteerde ‘Brewed Protein’-vezels voor kleding, biedt zijn fermentatietechnologie nu ook aan andere bedrijven aan. Met de nieuwe dienst Spiber Biofoundry kunnen klanten eiwitten voor voeding, enzymen en diagnostiek laten ontwikkelen en op grote schaal laten produceren.
Spiber, opgericht in Japan en bijna twintig jaar actief, verdiende zijn naam met eiwitvezels die cashmere, leer, bont en zijde moeten vervangen. Die fermentatie-technologie wordt nu breder ingezet. Met Spiber Biofoundry stelt het bedrijf zijn fabrieken in Japan en Thailand open voor andere bedrijven die een eigen eiwit willen laten maken, van industriële enzymen tot ingrediënten voor voedsel en diagnostische tests.
Volgens topvrouw Maya Kawana lossen veel bedrijven met een veelbelovend eiwit in het lab, maar lukt het ze niet om dat eiwit op commerciële schaal te produceren. Fabrieken die genetisch aangepaste micro-organismen van kleine proefopstelling naar grootschalige productie kunnen brengen, zijn volgens Spiber wereldwijd schaars. Het bedrijf zegt zelf wel die stap te hebben gezet en wil die ervaring nu verhuren.
Van gen tot grote kuip
De dienst bestaat uit twee onderdelen. Eerst optimaliseert Spiber de genetische code van het gewenste eiwit en bouwt die in bij zijn eigen micro-organismen, die dienstdoen als gastheerorganisme. Vervolgens test het bedrijf meerdere varianten tegen een referentieversie. In eigen proeven haalden de aangepaste varianten tot 9,4 keer zoveel opbrengst bij het eiwit FGF-2 en tot 2,6 keer zoveel bij interferon-gamma. Over een bredere reeks eiwitten lag de opbrengst gemiddeld vier keer hoger, met uitschieters tot veertig keer.
Het tweede onderdeel is de daadwerkelijke productie: fermentatie en zuivering in vaten van één liter tot meer dan 100.000 liter. Klanten kunnen losse stappen inhuren, zoals alleen een laboratoriumtest, of het hele traject tot volledige productie. In zijn eigen fabrieken haalt Spiber inmiddels een titer van 50 gram eiwit per liter, een maat voor hoe geconcentreerd het eindproduct is.
Meer dan textiel
Spiber maakt zijn bioreactor-platform los van zijn eigen materiaal Brewed Protein, dat micro-organismen op landbouwafval laat groeien tot een structureel eiwit dat tot vezels wordt gesponnen. Die vezels gebruiken meer dan veertig merken in kleding, cosmetica en auto-interieurs, met tot 75 procent minder broeikasgasuitstoot en 94 procent minder waterverbruik dan cashmere.
Met Spiber Biofoundry zet het bedrijf een vorm van precisiefermentatie in voor klanten buiten de mode-industrie, zoals voedsel-, chemie- en diagnostiekbedrijven. Spiber, dat in totaal zo’n 489 miljoen dollar aan investeringen ophaalde, noemt niet het materiaal maar de volledige productieketen zijn belangrijkste bezit. Het bedrijf hoopt dat andere partijen hun technologie sneller naar de markt kunnen brengen en zo minder afhankelijk worden van eindige grondstoffen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Spiber laat zien dat biotechbedrijven hun fermentatiekennis steeds vaker als dienst verhuren in plaats van alleen eigen producten te maken. Dat kan de drempel voor kleinere bedrijven verlagen om eiwitten uit micro-organismen in plaats van dieren of fossiele grondstoffen te produceren, van kaasstremsel tot medicijnen. Op termijn kan dit soort gedeelde infrastructuur de omschakeling naar biologisch geproduceerde materialen en ingrediënten versnellen.
- Biofoundry
- Een fabriek die gespecialiseerd is in het ontwerpen en op schaal produceren van biologische producten zoals eiwitten, vaak in opdracht van andere bedrijven.
- Fermentatie
- Een proces waarbij micro-organismen zoals bacteriën of gisten grondstoffen omzetten in gewenste stoffen, bijvoorbeeld eiwitten of enzymen.
- Bioreactor
- Een gesloten vat waarin micro-organismen onder gecontroleerde omstandigheden worden gekweekt om stoffen te produceren.
- Precisiefermentatie
- Een vorm van fermentatie waarbij micro-organismen genetisch zijn aangepast om een specifiek, vooraf bepaald eiwit te maken.
- Titer
- De concentratie van het gewenste product, bijvoorbeeld eiwit, in een bepaald volume vloeistof; een hogere titer betekent een efficiëntere productie.
- Gastheerorganisme
- Het micro-organisme waarin een nieuw stukje genetische code wordt ingebouwd, zodat het de gewenste stof gaat aanmaken.
- Structureel eiwit
- Een eiwit dat vooral dient als bouwmateriaal, zoals in vezels, huid of bindweefsel, in plaats van als enzym of signaalstof.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
