Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
SpaceX lapt Dragon-capsule met brandstof nog aan boord voor lancering Crew-13
SpaceX heeft donderdag vier astronauten naar het internationale ruimtestation ISS gelanceerd met een Dragon-capsule die kort daarvoor een opmerkelijke noodreparatie onderging. Monteurs sneden een lekkende klep uit de brandstofleiding van het volgetankte ruimtevaartuig en lasten er een nieuwe in, zonder de giftige stuwstof eraf te hoeven tappen.
De Falcon 9-raket met de Dragon-capsule vertrok om 11:10 uur lokale tijd vanaf Cape Canaveral in Florida. Negen minuten later bereikte de bemanning een baan om de aarde, op weg naar het internationale ruimtestation ISS voor een verblijf van zes maanden. Het viertal, bekend als Crew-13, bereikte het station al na acht uur vliegen, de snelste koppeling ooit voor een Amerikaans ruimtevaartuig. Commandant is Jessica Watkins, een Amerikaanse geoloog die eerder 170 dagen in de ruimte doorbracht en nu de eerste zwarte vrouw is die een ruimtevaartuig aanvoert. Ze wordt vergezeld door piloot Luke Delaney, de Canadese astronaut Joshua Kutryk en de Russische kosmonaut Sergey Teteryatnikov.
Een ongekende reparatie met brandstof aan boord
De lancering stond oorspronkelijk gepland voor midden september, maar werd uitgesteld nadat technici tijdens de voorbereidingen een lek ontdekten in het voortstuwingssysteem van de Dragon-capsule. Het probleem zat in een klep die stuwstof regelt voor de kleine raketmotoren waarmee het ruimtevaartuig in de ruimte manoeuvreert. Normaal gesproken zou zo'n reparatie betekenen dat het hele vaartuig eerst leeggemaakt en uit elkaar gehaald moest worden, een ingreep van weken. SpaceX koos voor een andere aanpak: monteurs sneden de kapotte klep rechtstreeks uit de brandstofleiding, terwijl de tank nog vol zat met oxidator, een giftige en vluchtige stof die in combinatie met hydrazine de stuwraketjes van Dragon aandrijft. Daarna lasten ze een nieuwe klep in de leiding.
Het was voor zover bekend de eerste keer dat SpaceX zo'n chirurgische ingreep uitvoerde op een volledig opgebouwde en volgetankte Dragon-capsule. De reparatie vond niet plaats in de gebruikelijke onderhoudshal, maar in Area 59, de speciale faciliteit op Cape Canaveral waar gevaarlijke stoffen worden verwerkt. Bill Gerstenmaier, vicepresident bij SpaceX, vertelde dat hij zelf in de cleanroom ging kijken hoe de monteurs bij de klep konden komen. Volgens NASA-programmamanager Dana Weigel verliep de reparatie zonder problemen: alle lasnaden en lektesten voldeden aan de eisen, en tijdens de laatste controles voor de lancering werd geen enkel lek meer gevonden.
Het einde van een tijdperk nadert
De vlucht is de dertiende bemanningsmissie die SpaceX uitvoert voor NASA en de 21e bemande ruimtevlucht van het bedrijf in totaal. Sinds de Crew Dragon operationeel werd, kan de Verenigde Staten weer zelf astronauts lanceren, iets wat sinds het pensioen van het Space Shuttle-programma in 2011 negen jaar lang niet mogelijk was. Toch loopt het einde van dit tijdperk al in zicht: SpaceX is van plan om zowel de Dragon-capsule als de Falcon 9-raket rond 2030 met pensioen te sturen, wanneer het bedrijf zich meer gaat richten op het Starship-programma, het Starlink-netwerk en ruimtedatacenters. NASA heeft inmiddels wel nog drie extra missies besteld, onderdeel van een contractverlenging van 946 miljoen dollar, waarmee het totale NASA-contract met SpaceX op bijna 5,92 miljard dollar komt. Het ISS zelf blijft naar verwachting tot minstens 2030 in gebruik.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? De geslaagde noodreparatie laat zien dat SpaceX ook na tien jaar bemande vluchten nog nieuwe technische grenzen verlegt, wat vertrouwen geeft voor de resterende jaren van het Dragon-programma. Tegelijk onderstreept de missie hoe afhankelijk de ruimtevaart nog is van één private speler, nu NASA's andere optie, Boeings Starliner, worstelt om operationeel te worden.
- Oxidator
- Een chemische stof die zuurstof levert voor een verbrandingsreactie; in Dragon wordt het gecombineerd met hydrazine om de stuwraketjes aan te drijven.
- Hydrazine
- Een brandstof die in combinatie met een oxidator spontaan ontbrandt, veel gebruikt in de kleine stuwmotoren van ruimtevaartuigen.
- Bemanningsmodule
- Het deel van een ruimtevaartuig waarin de astronauten reizen en waarin de levensondersteunende systemen zitten.
- Herbruikbare raket
- Een raket waarvan onderdelen, zoals de eerste trap, na lancering worden teruggewonnen en opnieuw gebruikt om ruimtevaart goedkoper te maken.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.