Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
SpaceX lanceert drie raketten in 13 uur, met geheime spionagesatelliet
SpaceX voerde donderdag binnen minder dan 13 uur drie aparte ruimtemissies uit: een bemande vlucht naar het ISS, een lancering met 130 satellieten en een nachtelijke start van de zware Falcon Heavy met een geheime lading voor de Amerikaanse inlichtingendienst. Het is pas de tweede keer dat het bedrijf zo'n tempo haalt.
Het begon donderdagochtend met een Falcon 9 die vier astronauten van de Crew-13-missie naar het Internationaal Ruimtestation bracht. Enkele uren later steeg een tweede Falcon 9 op vanuit Californië, met aan boord 130 satellieten voor de Transporter-18-missie. Dit soort rideshare-missies laat kleine satellietbouwers meeliften op één lancering, wat de kosten flink drukt. Het sluitstuk volgde om 23.54 uur Amerikaanse oostkusttijd: een Falcon Heavy vertrok vanaf lanceercomplex 39A in Florida.
Geheime lading voor spionagedienst
De laatste lancering, aangeduid als NROL-97, was bestemd voor de National Reconnaissance Office (NRO), de Amerikaanse organisatie die spionagesatellieten beheert. Het was de eerste keer dat de NRO een Falcon Heavy inzette. Over de inhoud van de lading is vrijwel niets bekend: SpaceX stopte de livestream kort na de lancering op verzoek van de opdrachtgever. Dat er juist voor de Falcon Heavy is gekozen, wijst wel op de omvang van de missie. De raket combineert drie aangepaste Falcon 9-kernen en levert bij de start ruim 2,3 miljoen kilo stuwkracht. Dat soort kracht is nodig voor extreem zware satellieten of voor een directe baan naar de geostationaire baan, zo'n 35.700 kilometer boven de aarde.
Herbruikbare boosters als bewijs van betrouwbaarheid
Na het loskoppelen keerden de twee buitenste boosters van de Falcon Heavy terug naar de lanceerbasis en landden ze vrijwel gelijktijdig op Cape Canaveral. De middelste kernbooster werd bewust opgeofferd en stortte in zee, om de geheime lading een laatste krachtige zet richting zijn bestemming te geven. Juist deze combinatie van herbruikbare en wegwerpbare onderdelen laat zien hoe herbruikbare raketten kosten besparen zonder in te leveren op prestaties. De zijboosters van deze vlucht hadden al eerder gevlogen, onder meer bij de wetenschappelijke missies GOES-U en de Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop. Ook bij de Transporter-18-missie liet SpaceX zijn hardware zien: de gebruikte Falcon 9-booster voltooide zijn 25e vlucht.
Het drukke etmaal kwam boven op een al bijzondere week. Afgelopen maandag bereikte de nieuwe Starship-raket tijdens zijn veertiende testvlucht voor het eerst een baan om de aarde, waarbij het 120 meter hoge voertuig Starlink-satellieten uitzette en een gecontroleerde terugkeer in zee maakte. Daarmee vlogen alle drie de actieve raketmodellen van SpaceX binnen drie dagen tijd: een tempo dat een paar jaar geleden ondenkbaar leek voor de ruimtevaartindustrie.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Dat SpaceX binnen één etmaal drie verschillende raketten succesvol lanceert, laat zien hoe volwassen herbruikbare raketten inmiddels zijn geworden. Voor bemande vluchten, grote satellietnetwerken én geheime overheidsmissies wordt ruimtevaart daardoor sneller, voorspelbaarder en goedkoper, wat de drempel voor nieuwe toepassingen in een baan om de aarde verder verlaagt.
- Falcon Heavy
- De zwaarste actieve raket van SpaceX, opgebouwd uit drie aan elkaar gekoppelde Falcon 9-kernen voor extra stuwkracht.
- NROL-97
- De codenaam van deze geheime lancering voor de Amerikaanse spionagedienst NRO; dergelijke missies krijgen altijd een NROL-nummer.
- Geostationaire baan
- Een baan op ruim 35.000 kilometer hoogte waarin een satelliet precies met de aarde meedraait en dus boven hetzelfde punt blijft hangen.
- Rideshare-missie
- Een lancering waarbij meerdere, vaak kleine satellieten van verschillende klanten samen op één raket meeliften om de kosten te delen.
- Herbruikbare raketten
- Raketonderdelen die na een lancering terugkeren en opnieuw gebruikt kunnen worden, wat ruimtevaart aanzienlijk goedkoper maakt.
- Zijbooster
- Een van de twee buitenste raketonderdelen van een Falcon Heavy, die na het loskoppelen apart terugkeren en landen.
- Kernbooster
- De middelste en krachtigste van de drie Falcon Heavy-boosters, die bij zware missies vaak niet wordt teruggehaald.
- Stuwkracht
- De kracht waarmee een raketmotor een voertuig omhoog duwt, meestal uitgedrukt in kilo's of Newton.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
