Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
SpaceX lanceert internationale bemanning naar ISS met Crew-13
NASA en SpaceX sturen donderdag vier astronauten naar het Internationaal Ruimtestation voor een langdurige wetenschappelijke missie. De lancering vanaf Cape Canaveral markeert opnieuw het routinematige gebruik van herbruikbare raketten voor bemande ruimtevluchten.
Donderdag 1 oktober om 11.10 uur Amerikaanse tijd (Eastern) stijgt een SpaceX Dragon-capsule op vanaf Cape Canaveral in Florida, met aan boord vier bemanningsleden voor het Internationaal Ruimtestation (ISS). Aan boord zitten de NASA-astronauten Jessica Watkins en Luke Delaney, de Canadese astronaut Joshua Kutryk en de Russische kosmonaut Sergey Teteryatnikov. Ruim zeven uur na de lancering, rond 19.00 uur, moet de capsule aankoppelen aan het ruimtestation.
De missie, Crew-13 genoemd, is de dertiende bemande vlucht die NASA samen met SpaceX uitvoert in het kader van het Commercial Crew Program. Dat programma laat particuliere bedrijven astronauten naar de ruimte brengen, in plaats van dat NASA dat volledig zelf doet. De vier bemanningsleden gaan een langere periode op het ISS werken aan wetenschappelijke experimenten, onder meer op het gebied van menselijke gezondheid in de ruimte.
Herbruikbare techniek als standaard
De lancering onderstreept hoe gewoon herbruikbare raketten inmiddels zijn geworden in de ruimtevaart. SpaceX gebruikt voor dit soort missies een Falcon 9-raket waarvan de onderste trap na de lancering terugkeert en opnieuw wordt ingezet. Dat drukt de kosten van bemande vluchten fors, vergeleken met de wegwerpraketten die decennialang de standaard waren. De Dragon-capsule zelf, met de bemanningsmodule waarin de astronauten reizen, is eveneens meerdere keren te gebruiken.
Na de lancering voert de capsule een rendez-vousmanoeuvre uit: een reeks precieze manoeuvres waarbij de Dragon geleidelijk zijn snelheid en positie aanpast om exact aan te sluiten op het ISS, dat in een lage baan om de aarde vliegt op zo'n 400 kilometer hoogte.
Internationale samenwerking
De samenstelling van de bemanning toont hoe internationaal ruimtevaart tegenwoordig is georganiseerd. Naast twee Amerikaanse astronauten reizen een Canadees en een Rus mee, ondanks de gespannen geopolitieke verhoudingen tussen de VS en Rusland. Het ISS blijft een van de weinige plekken waar beide landen structureel blijven samenwerken.
NASA zendt de hele operatie live uit, van de laatste voorbereidingen tot de lancering en de koppeling met het ruimtestation. Voorafgaand aan de vlucht geven functionarissen van NASA, de Canadese ruimtevaartorganisatie CSA en SpaceX een persconferentie over de status van de missie en de actuele weersomstandigheden boven Cape Canaveral, die van invloed kunnen zijn op het exacte lanceermoment.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze lancering laat zien dat bemande ruimtevluchten steeds meer een kwestie van routine worden dankzij herbruikbare raketten en capsules, wat de kosten van ruimtevaart drukt. Tegelijk blijft het ISS een symbool van internationale samenwerking in de ruimte, ook wanneer landen op aarde politiek gespannen relaties hebben.
- Herbruikbare raket
- Een raket waarvan onderdelen, zoals de eerste trap, na lancering worden teruggehaald en opnieuw ingezet, wat de kosten van ruimtevluchten sterk verlaagt.
- Bemanningsmodule
- Het beschermde gedeelte van een ruimtevaartuig waarin de astronauten tijdens de vlucht verblijven.
- Rendez-vousmanoeuvre
- De reeks nauwkeurige bewegingen waarmee een ruimtevaartuig zijn snelheid en positie aanpast om aan te koppelen aan een ander object, zoals het ruimtestation.
- Lage baan om de aarde
- Een baan op enkele honderden kilometers hoogte boven het aardoppervlak, waar onder meer het ISS zich bevindt.
- ISS (Internationaal Ruimtestation)
- Een bemand ruimtestation in een baan om de aarde dat wordt gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek en wordt onderhouden door meerdere landen gezamenlijk.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
