Ruimtevaart › Herbruikbare raketten

SpaceX Crew-13 lanceert donderdag met internationale bemanning naar ISS

· Bijgewerkt 29 september 2026, 01:38 · 2 min leestijd

Herbruikbare raketten
Beeld: NASA News

Vier astronauten stappen donderdag aan boord van een SpaceX Dragon-capsule voor een langdurige missie naar het Internationaal Ruimtestation. De bemanning van Crew-13 gaat onder meer onderzoek doen naar hartziekten, Parkinson en gewasproductie. Het is de dertiende bemanningsrotatie die NASA samen met SpaceX uitvoert.

Niet eerder dan 11:10 uur Amerikaanse oostkusttijd op donderdag 1 oktober stijgt een Falcon 9-raket op vanaf Cape Canaveral in Florida. Aan boord zitten vier ruimtevaarders die voor langere tijd op het Internationaal Ruimtestation (ISS) gaan werken. Het gaat om de dertiende bemanningswisseling die de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA samen met bedrijf SpaceX uitvoert, in het kader van het Commercial Crew-programma.

Wie gaan er mee?

NASA-astronaute Jessica Watkins is commandant van de missie. Zij vloog eerder in 2022 naar het ISS en werkt sindsdien opnieuw als astronaut. Naast haar zit Luke Delaney als piloot in de Dragon-capsule. De twee Amerikanen worden vergezeld door Joshua Kutryk van de Canadese ruimtevaartorganisatie CSA en de Russische kosmonaut Sergey Teteryatnikov van Roscosmos. Na aankomst sluiten zij zich aan bij de zittende bemanning van Expeditie 75. De huidige Crew-12-bemanning keert na een korte overdracht terug naar de aarde.

Medisch en landbouwkundig onderzoek

Tijdens de missie voert de bemanning tientallen experimenten uit die moeten bijdragen aan toekomstige maan- en Marsmissies, en aan de gezondheidszorg op aarde. Dana Weigel, die bij NASA verantwoordelijk is voor het lageaardbaanprogramma, licht een deel van het onderzoek toe. Zo kweekt de bemanning weefsel dat is afgeleid van menselijke stamcellen om hartziekten en Parkinson beter te begrijpen en nieuwe medicijnen te testen. Daarnaast onderzoeken de astronauten hoe gewassen groeien in de ruimte, wat belangrijk is voor missies die maanden of jaren duren. Ook bestuderen ze afwijkingen in de bloedsomloop die vaker voorkomen bij mensen die langere tijd in de ruimte verblijven, en testen ze nieuwe apparatuur om de gezondheid van bemanningsleden te monitoren.

Herbruikbare raket en langere voorbereiding

Voor de lancering gebruikt SpaceX een herbruikbare Falcon 9-boosterraket die hiermee aan zijn derde vlucht begint. Voordat de raket de lucht in mag, doorloopt het team eerst een reeks technische controles. Pas als alle systemen zijn goedgekeurd, koppelen technici de Dragon-capsule aan de Falcon 9 in de hangar van SpaceX. Vervolgens rijdt de combinatie naar het lanceerplatform, waar hij rechtop wordt gezet voor een generale repetitie met de bemanning en een teststart van de motoren zonder dat de raket opstijgt. De bemanning vliegt in een Dragon-capsule met de naam Grace, die eerder werd gebruikt voor de private Axiom Mission 4 in de zomer van 2025. Zodra Crew-13 is aangekomen bij het ISS, dat rond de aarde draait in een lage baan om de aarde, begint de langdurige onderzoeksperiode aan boord.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Dit soort bemanningsrotaties houdt het ISS draaiende als laboratorium voor onderzoek dat op aarde niet mogelijk is, van stamcelonderzoek tot gewasteelt. De ervaring met herbruikbare raketten en routinematige lanceringen bouwt bovendien aan de infrastructuur die nodig is voor toekomstige, langdurigere missies naar de maan en Mars.

Dragon-capsule
Een door SpaceX gebouwd ruimtevaartuig dat astronauten en vracht naar het ISS vervoert.
Falcon 9-booster
Het herbruikbare onderste deel van de Falcon 9-raket dat na lancering terugkeert en opnieuw ingezet kan worden.
Hete vuurtest
Een test waarbij de motoren van een raket kort worden ontstoken terwijl het voertuig nog vastzit aan het lanceerplatform, om te controleren of alles goed werkt.
Expeditie
De aanduiding voor een doorlopende bemanningsperiode aan boord van het Internationaal Ruimtestation.
Stamcel-afgeleid weefsel
Weefsel dat in het laboratorium wordt gekweekt uit stamcellen, gebruikt om ziektes en medicijnen te bestuderen.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Herbruikbare raketten