Slimme bril van Meta veroorzaakt privacychaos in India

Een contentmaker filmde de 38-jarige Shubnam tijdens een protest in Delhi met een slimme bril van Meta die eruitziet als een gewone zonnebril. Shubnam droeg een sari en had een kaalgeschoren hoofd; de opname werd bewerkt tot een spottende video die miljoenen keren werd bekeken en leidde tot een golf van transfobisch misbruik. Het incident laat zien hoe AI-glasses in India nu al voor problemen zorgen, nog voordat de technologie echt is doorgebroken.

Een camera die niet als camera oogt

Het kernprobleem is dat deze brillen niet op een camera lijken. Slachtoffers merken vaak niet dat ze gefilmd worden. Meta zegt dat elk model een opnamelampje heeft dat gaat knipperen zodra er wordt gefilmd, en dat de camera wordt uitgeschakeld als iemand dat lampje afplakt of beschadigt. Toch circuleren er online al handleidingen en zogeheten stealth-mods waarmee gebruikers dit lampje kunnen omzeilen. Onderzoekers zoals Janusz Świerczyński van Oxford Saïd Business School wijzen erop dat de verantwoordelijkheid zo verschuift naar omstanders: zij moeten zelf opletten of ze gefilmd worden, in plaats van dat fabrikanten dat voorkomen. Vrouwen en andere kwetsbare groepen lopen hierbij het grootste risico. De markt groeit snel: naast Meta's bril van omgerekend zo'n 420 dollar brengt telecombedrijf Reliance Jio later dit jaar een variant van nog geen 105 dollar uit.

Ook de politie doet mee

Het probleem beperkt zich niet tot online pesterijen. In juni gebruikte de politie in Delhi dezelfde Meta-bril om studentenprotesten tegen het onderwijsbeleid te filmen. Volgens een rechtszaak van studentenleider Aishe Ghosh volgde de politie demonstranten wekenlang continu, ook tijdens eten en rust, en dreigde ze met het delen van beeldmateriaal met ouders en onderwijsinstellingen. De klacht werd door justitie afgedaan als 'luxelitigatie', terwijl er tegelijk tien strafzaken tegen de studenten zelf werden geopend. Sommige demonstranten zeggen dat ze het opnamelampje nooit hebben gezien.

Wetgeving loopt achter op de technologie

Juristen zoals Apar Gupta van de Internet Freedom Foundation zeggen dat de Indiase wetgeving tegen ongewenst filmen is geschreven voor herkenbare situaties, zoals stiekem filmen in een kleedkamer, en weinig bescherming biedt tegen vernederende beelden die in het openbaar zijn gemaakt. Platforms hebben bovendien tot 36 uur de tijd om klachten over content af te handelen, ruim genoeg om een video alsnog overal te laten verspreiden. Meta werkt intussen aan brillen met AI die voortdurend meekijkt en meeluistert om later te kunnen 'herinneren' wat de drager heeft gezien of gehoord, zonder dat het opnamelampje daarbij aangaat. Volgens hoogleraar Woodrow Hartzog van Boston University lopen technologiebedrijven hiermee steevast voor op wat de samenleving kan bijbenen, waardoor normalisering al is ingezet voordat er goede regels zijn.