Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Rolls-Royce test aardbevingswerende fundering voor mini-kerncentrale
Bouwbedrijf Skanska heeft een prototype opgeleverd van een aardbevingswerende fundering voor de mini-kerncentrale van Rolls-Royce SMR. Het onderdeel moet de reactor tijdens een beving loskoppelen van trillingen in de grond. De proef is een belangrijke stap richting de fabrieksmatige bouw van de kleine kerncentrales, die onder meer in Wales en Tsjechië moeten verschijnen.
Een schokdemper onder de reactor
Skanska UK, een dochterbedrijf van het Zweedse bouwconcern Skanska, kreeg in januari 2026 de opdracht van Rolls-Royce SMR om een proefmodel te bouwen van een zogeheten aseismische lagerfundering. Dat is een constructie die onder de nucleaire kern van een kerncentrale wordt geplaatst om het gebouw tijdens een aardbeving te ontkoppelen van bewegingen in de ondergrond. Het prototype is gemaakt en getest in de Bentley Works-fabriek van Skanska in het Engelse Doncaster.
Volgens Skanska bewijst de proef dat dit kritieke onderdeel inderdaad buiten de uiteindelijke bouwplaats, in een fabriekshal, kan worden gemaakt. De lagers absorberen en verspreiden de energie van aardbevingstrillingen, zodat veel minder schokkracht doorkomt in het gebouw daarboven. Dat beschermt niet alleen de constructie zelf, maar ook de veiligheidssystemen die juist tijdens en na een beving moeten blijven werken.
Fabrieksmatig bouwen om risico's te verkleinen
Ruth Todd, directeur operations en supply chain bij Rolls-Royce SMR, noemt de voltooide demonstrator een belangrijke stap in de ontwikkeling van een fabrieksmatige aanpak voor de bouw van de centrales. Door kritieke onderdelen vooraf te testen en te verbeteren, wil het bedrijf risico's verkleinen en de bouw voorspelbaarder maken. Terry Muckian, bestuurder bij Skanska UK, wijst erop dat de twee bedrijven civiele techniek, ontwerp, staalbouw en bouw buiten de locatie hebben gecombineerd om te laten zien dat dit onderdeel in een gecontroleerde fabrieksomgeving kan worden geproduceerd.
Het gaat om een SMR (small modular reactor), een kleine kerncentrale op basis van een drukwaterreactor met een vermogen van 470 megawatt. Het reactorvat meet ongeveer 16 bij 4 meter en moet minstens 60 jaar lang continu stroom leveren. Negentig procent van de installatie wordt in de fabriek gebouwd; op de bouwplaats zelf worden voornamelijk voorgefabriceerde en voorgeteste modules in elkaar gezet. Dat moet de bouwtijd flink verkorten en de risico's van bouwprojecten verminderen.
Van Wales tot Tsjechië
Rolls-Royce SMR bouwt inmiddels aan een internationale orderportefeuille. In oktober 2024 koos het Tsjechische energiebedrijf ČEZ het ontwerp voor de bouw van maximaal 3 gigawatt aan vermogen, en nam het bedrijf een belang van 20 procent in Rolls-Royce SMR. De eerste centrale moet verrijzen bij de bestaande kerncentrale Temelín, met verdere projecten op voormalige kolencentrale-locaties zoals Tušimice.
In het Verenigd Koninkrijk werd Rolls-Royce SMR in juni 2025 door de regering uitgekozen als voorkeurstechnologie voor het eerste Britse SMR-project. In november 2026 maakte de regering bekend dat Wylfa, op het Welshe eiland Anglesey, drie reactoren van Rolls-Royce SMR krijgt. De locatie, waar momenteel een oude Magnox-kerncentrale wordt ontmanteld, zou uiteindelijk ruimte kunnen bieden aan acht reactoren. Een definitief investeringsbesluit wordt in 2029 verwacht.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Dit soort testen moet de bouw van kleine, fabrieksmatig geproduceerde kerncentrales sneller, voorspelbaarder en veiliger maken. Als bedrijven als Rolls-Royce SMR erin slagen cruciale onderdelen als aardbevingsbestendige funderingen op grote schaal in fabrieken te produceren, kan dat de weg vrijmaken voor snellere uitrol van kernenergie wereldwijd, inclusief in landen met een hoger aardbevingsrisico.
- Aseismische lager (aseismic bearing)
- Een constructie-element dat een gebouw loskoppelt van de ondergrond, zodat trillingen van een aardbeving minder hard doorkomen in de bovenliggende structuur.
- SMR (small modular reactor)
- Een kleine, modulair gebouwde kerncentrale die grotendeels in een fabriek wordt geproduceerd en op locatie wordt samengesteld, in plaats van volledig op de bouwplaats te worden gebouwd.
- Nucleair eiland
- Het deel van een kerncentrale waarin de reactor en de belangrijkste veiligheidssystemen zich bevinden.
- Drukwaterreactor
- Een veelgebruikt type kernreactor waarin water onder hoge druk wordt gebruikt om warmte uit de reactorkern af te voeren en stoom op te wekken voor elektriciteitsproductie.
- Baseload
- Constante, ononderbroken stroomlevering die niet afhankelijk is van wisselende omstandigheden zoals wind of zon.
- Magnox-centrale
- Een verouderd Brits type kerncentrale uit de jaren vijftig en zestig, waarvan de laatste exemplaren inmiddels worden ontmanteld.
- Finaal investeringsbesluit
- Het formele besluit van een bedrijf of overheid om definitief geld vrij te maken voor de bouw van een project, meestal de laatste stap voor de start van de daadwerkelijke constructie.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.