Klimaat & energie › Commerciële kernfusie
Fusiestartup Proxima Fusion bouwt eigen fabriek voor supergeleidende tape
Het Duitse fusiebedrijf Proxima Fusion investeert 140 miljoen euro in een eigen fabriek voor supergeleidende tape, een cruciaal onderdeel van zijn reactor. Daarmee wil het bedrijf minder afhankelijk worden van producenten in China en Japan, die de wereldmarkt voor dit materiaal nu vrijwel volledig beheersen.
Proxima Fusion, een Duitse startup die werkt aan commerciële kernfusie, gaat zelf hoogtemperatuur-supergeleidende tape produceren. Het bedrijf trekt daarvoor 140 miljoen euro uit en bouwt een fabriek die dit materiaal op fusiekwaliteit moet leveren. Het is een opvallende stap: de meeste fusiebedrijven kopen dit soort gespecialiseerde onderdelen in, maar Proxima kiest ervoor de productie in eigen hand te nemen.
Supergeleidende tape is een dunne, platte draad die bij zeer lage temperaturen elektrische stroom vrijwel zonder weerstand geleidt. Daardoor kunnen ermee extreem sterke magneten worden gebouwd. Fusiereactoren hebben zulke magneten nodig om het gloeiend hete plasma in bedwang te houden waarin waterstofkernen samensmelten en energie vrijkomen. Proxima ontwikkelt hiervoor een stellarator, een type reactor met een verdraaid, donutvormig magneetsysteem dat het plasma stabieler moet vasthouden dan de meer bekende tokamak-ontwerpen.
Grote hoeveelheden tape nodig
De schaal van het project is aanzienlijk. Voor zijn eerste demonstratiereactor heeft Proxima al 20.000 kilometer aan supergeleidende tape nodig, goed voor de magnetische opsluiting van het plasma. Voor een latere commerciële energiecentrale verwacht het bedrijf zelfs het dubbele nodig te hebben. Die hoeveelheden verklaren waarom Proxima niet langer wil vertrouwen op externe leveranciers.
Afhankelijkheid van Azië
Op dit moment wordt het overgrote deel van alle hoogtemperatuur-supergeleidende tape wereldwijd geproduceerd in China en Japan. Het materiaal is pas iets meer dan tien jaar oud en geldt als een van de doorbraken die de huidige generatie fusiebedrijven mogelijk heeft gemaakt: doordat de tape ook bij relatief hoge temperaturen sterke magneetvelden kan opwekken, kunnen reactoren kleiner en efficiënter worden gebouwd dan met oudere supergeleidende technieken. Naast kernfusie is er groeiende vraag vanuit andere sectoren: bedrijven als Veir gebruiken dezelfde tape om datacenters compacter en energiezuiniger te maken, wat de druk op de beperkte productiecapaciteit verder opvoert.
De financiering van de nieuwe fabriek komt uit een mix van publieke en private middelen. De Duitse deelstaat Nedersaksen draagt 21 miljoen euro bij. Proxima haalde eerder dit jaar al 411 miljoen euro op in een investeringsronde waarmee het bedrijf doorstootte naar de top van best gefinancierde fusiestartups ter wereld.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als Proxima Fusion erin slaagt zijn eigen supergeleidende tape te produceren, vermindert dat de afhankelijkheid van Aziatische leveranciers en kan het de bouw van fusiereactoren versnellen. Dit soort verticale integratie kan bepalend worden voor welke fusiebedrijven als eerste een werkende energiecentrale weten te bouwen.
- Hoogtemperatuur-supergeleidende (HTS) tape
- Een dunne, platte draad die bij relatief hoge temperaturen stroom zonder weerstand geleidt, waardoor sterke magneten compacter gebouwd kunnen worden.
- Stellarator
- Een type fusiereactor met een verdraaid magneetsysteem dat plasma stabiel moet vasthouden zonder de stroom door het plasma zelf die tokamaks gebruiken.
- Plasma
- Een extreem heet, geïoniseerd gas waarin bij kernfusie waterstofkernen samensmelten en energie vrijkomen.
- Magnetische opsluiting
- De techniek waarbij sterke magneetvelden het hete plasma op afstand houden van de reactorwand.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
