Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie

Oklo mag testreactor in Texas volledig inzetten voor onderzoek en training

· Bijgewerkt 13 november 2026, 01:18 · 2 min leestijd

SMR's & next-gen kernenergie
Beeld: Interesting Engineering

Het Amerikaanse ministerie van Energie heeft het laatste groene licht gegeven voor de testreactor van kernenergiebedrijf Oklo in Texas. Het bedrijf mag er nu zonder beperkingen mee experimenteren, personeel opleiden en kritieke onderdelen testen. De reactor moet ook de basis leggen voor een nieuwe fabriek die medische isotopen tegen kanker gaat produceren.

Het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) heeft kernenergiebedrijf Oklo volledige goedkeuring gegeven om zonder restricties te werken met zijn testreactor Groves-1 in de Amerikaanse staat Texas. Daarmee valt de laatste regulatoire horde weg voor een installatie die Oklo gebruikt om personeel op te leiden, onderdelen te testen en rekenmodellen te controleren. Oklo ontwikkelt zelf compacte kernreactoren, genaamd Aurora, die via een snelle kernsplijtingsreactie elektriciteit moeten opwekken voor onder meer datacenters en industrie.

Van bouwput naar kernreactie in minder dan een jaar

Groves-1 werd gebouwd onder het Reactor Pilot Program van het DOE, een programma dat de vergunningsprocedure voor experimentele reactoren moet versnellen. In augustus 2026 bereikte de reactor al kritikaliteit: het punt waarop een kernreactie zichzelf in stand houdt, zonder dat die uit de hand loopt. Dat gebeurde minder dan een jaar na de eerste schop in de grond, en Groves-1 was daarmee het eerste project binnen het federale programma dat deze mijlpaal op privaterrein haalde. Oklo-topman en medeoprichter Jacob DeWitte noemt dat tempo een bewijs dat zijn team snel en veilig kan werken. De nu verleende volledige vergunning betekent dat de reactor voortaan onbeperkt operationeel mag blijven, in plaats van alleen onder tijdelijke testvoorwaarden.

Trainen met oogtracking en stresstesten voor onderdelen

Met de vrijgave gaat Oklo de reactor intensiever inzetten. Operators krijgen training in de bediening, terwijl engineers kritieke hardware doorlichten. Tijdens een recente opstart droegen medewerkers een bril met oogtracking, die registreerde waar ze naar keken en hoe lang. Die gegevens moeten helpen om de bedieningsschermen en controlekamers van toekomstige centrales gebruiksvriendelijker en veiliger te maken. Daarnaast test het team doorlopend de betrouwbaarheid van de regelstaafmechanismen, de onderdelen die de kernreactie afremmen of stilleggen. Metingen aan de kritikaliteit en reactiviteit van de reactor moeten Oklo's rekenmodellen valideren, wat ook kan bijdragen aan betere brandstofprestaties in bestaande lichtwaterreactoren, het meest gebruikte reactortype ter wereld.

Volgende stap: medicijnen tegen kanker

De ervaring uit Groves-1 moet rechtstreeks doorwerken in Groves-2 Forge, een geplande fabriek voor de productie van medische isotopen. Dat project is geselecteerd onder het Nuclear Energy Launch Pad-initiatief van het DOE en moet de versnipperde toeleveringsketen voor medische isotopen stroomlijnen door bestraling, verwerking, verpakking en transport onder één dak te brengen. De eerste focus ligt op lutetium-177, een radioactieve stof die wordt gebruikt bij gerichte behandelingen tegen kanker. Oklo verzamelde eerder al meerdere regulatoire primeurs: het bedrijf kreeg als eerste een DOE-vergunning voor gebruik van een locatie voor een commerciële geavanceerde kernreactor, ontving een brandstoftoekenning van het Idaho National Laboratory en diende als eerste een gecombineerde vergunningsaanvraag in bij de Amerikaanse kernenergietoezichthouder NRC.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Deze goedkeuring laat zien dat de Verenigde Staten het testen en vergunnen van nieuwe, kleinere kernreactoren willen versnellen. Als Oklo erin slaagt om snel van testreactor naar commerciële centrale te gaan, kan dat het pad effenen voor compacte kernenergie als aanvulling op zonne- en windenergie. Daarnaast kan de koppeling van kernreactoren aan isotopenproductie de beschikbaarheid van kankerbehandelingen zoals die met lutetium-177 verbeteren.

Testreactor
Een kleine kernreactor die niet bedoeld is om op grote schaal stroom te leveren, maar om technologie, onderdelen en personeel te testen voordat die in een commerciële centrale worden gebruikt.
Kritikaliteit
Het punt waarop een kernreactie zichzelf stabiel in stand houdt: er komt evenveel energie vrij als nodig is om de reactie door te laten gaan, zonder dat die versnelt of uitdooft.
Kernsplijting
Het proces waarbij atoomkernen worden gesplitst, waarbij energie vrijkomt die wordt omgezet in warmte en vervolgens elektriciteit.
Snelle kernsplijtingsreactor
Een type kernreactor dat werkt met snelle neutronen in plaats van vertraagde (thermische) neutronen, waardoor brandstof efficiënter kan worden benut.
Regelstaafmechanisme
Het systeem dat metalen staven in en uit de reactorkern beweegt om de kernreactie te versnellen, vertragen of volledig te stoppen.
Lichtwaterreactor
Het meest gebruikte type kernreactor wereldwijd, dat gewoon water gebruikt om de reactorkern te koelen en de warmte af te voeren.
Isotoop
Een variant van een scheikundig element met een afwijkend aantal neutronen in de kern; radioactieve isotopen worden onder meer gebruikt in medische behandelingen en diagnostiek.
Lutetium-177
Een radioactieve isotoop die wordt ingezet bij gerichte kankertherapie, waarbij straling direct op tumorcellen wordt gericht.
NRC
De Nuclear Regulatory Commission, de Amerikaanse toezichthouder die vergunningen verleent voor de bouw en exploitatie van kernreactoren.
Nuclear Energy Launch Pad
Een programma van het Amerikaanse ministerie van Energie dat veelbelovende kernenergieprojecten selecteert en ondersteunt om ze sneller naar de praktijk te brengen.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over SMR's & next-gen kernenergie