AI & computing › Neuromorfe & fotonische chips
Nvidia's nieuwe Arm-chip belooft laptopkracht van 7000 dollar, eerste tests zijn gemengd
Nvidia brengt met de RTX Spark N1X een nieuwe krachtige chip voor laptops op de markt, gebouwd op Arm-architectuur in plaats van de gangbare Intel- of AMD-techniek. The Verge testte een week lang vijf laptops met deze chip en komt tot een genuanceerd beeld: indrukwekkend op papier, maar met prijzen tot 7000 dollar en haperingen bij zwaar gamen en virtual reality.
Nvidia staat vooral bekend van grafische kaarten, maar met de RTX Spark N1X waagt het bedrijf zich nu op het terrein van complete laptopchips. De nieuwe chip combineert tot twintig processorkernen met 6.144 CUDA-kernen, de rekeneenheden die Nvidia normaal gebruikt voor grafische en AI-taken. Fabrikanten als Microsoft, Asus, Lenovo en HP bouwen de chip in hun nieuwste laptops, variërend van de HP OmniBook Ultra van ruim 3.200 dollar tot de Asus ProArt P16 van bijna 7.000 dollar. Een goedkopere variant met achttien kernen begint bij ongeveer 2.600 dollar.
De chip is bedoeld voor een specifieke doelgroep: ontwikkelaars, programmeurs en makers van video en beeld die ook zware, lokaal draaiende AI-modellen willen gebruiken zonder daarvoor een externe server nodig te hebben. Daarvoor is veel werkgeheugen nodig. Het topmodel, de Microsoft Surface Laptop Ultra, is leverbaar met maximaal 128 gigabyte aan zogeheten unified memory, geheugen dat door zowel de processor als de grafische chip gebruikt kan worden.
Windows op Arm is volwassen geworden
Een belangrijke vraag bij elke Arm-laptop is of software wel goed werkt. Jarenlang gold Windows op Arm-chips als onbetrouwbaar, omdat veel programma's alleen voor de gangbare x86-architectuur van Intel en AMD werden gemaakt. Volgens de testers van The Verge is dat probleem grotendeels verdwenen. Populaire software zoals Adobe Photoshop en Premiere draait inmiddels native op Arm, en programma's die dat niet doen, werken doorgaans soepel via Microsoft's vertaallaag Prism. In een week dagelijks gebruik met onder meer Slack, Discord en Signal liep er weinig mis, afgezien van incidentele vertraging bij het opstarten van apps.
Gamen kan, maar de chip heeft zijn grenzen
Spelletjes zijn een ander verhaal. Omdat er nauwelijks games bestaan die speciaal voor Arm zijn gemaakt, moet de krachtige Nvidia-grafische chip de vertaling naar x86 als het ware wegpoetsen. Dat werkt vaak goed: in zwaardere games als Cyberpunk 2077 en Black Myth: Wukong haalden de laptops met behulp van Nvidia's beeldopschalingstechniek DLSS een stabiele 60 beelden per seconde op middelhoge instellingen. Bij games met veel actie op het scherm, zoals Helldivers 2, bleek echter niet de grafische chip maar de processor de beperkende factor: zelfs op lagere resolutie werd 60 beelden per seconde niet gehaald. Ook virtual reality gaf problemen: een draadloze VR-adapter van Valve werkte niet, waardoor geluid via de laptop kwam in plaats van via de headset.
Indrukwekkend, maar voorlopig een nichemarkt
De conclusie van de testers is dat Nvidia een serieuze nieuwe speler is naast Apple, Intel, AMD en Qualcomm, maar dat de RTX Spark vooral interessant is voor een select publiek met een ruim budget. Voor gewoon kantoorwerk en creatieve software is de chip meer dan krachtig genoeg, en het laat zien dat Arm-laptops met Windows niet langer een compromis hoeven te zijn. Voor de massamarkt blijft de chip door de hoge prijzen echter voorlopig buiten beeld.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Nvidia's stap naar complete laptopchips laat zien dat de grens tussen grafische kaarten, AI-hardware en algemene processoren steeds verder vervaagt. Als Arm-gebaseerde chips met ingebouwde AI-kracht ook betaalbaarder worden, kan dit de manier veranderen waarop consumenten en ontwikkelaars AI-modellen lokaal gebruiken, zonder afhankelijk te zijn van clouddiensten. Voorlopig blijft dit soort kracht echter voorbehouden aan dure premium-laptops.
- SoC (System on a Chip)
- Een chip die meerdere onderdelen van een computer, zoals processor en grafische chip, in één geheel combineert.
- Arm-architectuur
- Een manier van chipontwerp die van oudsher vooral in smartphones wordt gebruikt en minder stroom verbruikt dan de traditionele x86-chips van Intel en AMD.
- x86
- De chiparchitectuur die al decennia de standaard is in de meeste Windows-pc's en -laptops, gebruikt door Intel en AMD.
- CUDA-kernen
- Rekeneenheden binnen een Nvidia-grafische chip die gespecialiseerd zijn in het razendsnel uitvoeren van parallelle berekeningen, nodig voor beeld en AI.
- Unified memory
- Werkgeheugen dat gedeeld wordt tussen de processor en de grafische chip, waardoor er geen apart grafisch geheugen nodig is.
- DLSS
- Een techniek van Nvidia die met kunstmatige intelligentie beelden in games opschaalt, zodat een hogere framerate mogelijk is zonder verlies van scherpte.
- Emulatie(laag)
- Software, zoals Microsoft's Prism, die programma's gemaakt voor de ene chiparchitectuur laat draaien op een andere, zoals x86-software op een Arm-chip.
- Framerate (fps)
- Het aantal beelden per seconde dat een scherm toont; hoe hoger, hoe vloeiender een game aanvoelt.
- Virtual reality (VR)
- Technologie die via een headset een volledig digitale, driedimensionale omgeving simuleert.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
