Google verbetert AI-weermodel met actuelere satellietdata

Google is een van de grote spelers op het gebied van weersvoorspellingen met kunstmatige intelligentie. Waar traditionele weermodellen zware supercomputers nodig hebben, kunnen AI-modellen met veel minder rekenkracht toch vergelijkbare voorspellingen maken. Dat betekent dat ze vaker ververst kunnen worden. Met WeatherNext 3, de nieuwste versie van Googles AI-weersvoorspellingsmodel, zet het bedrijf een volgende stap: het model gebruikt nu rechtstreeks satellietgegevens in plaats van uitsluitend bewerkte weerkaarten.

Van zes uur naar elk uur een nieuwe voorspelling

Vrijwel alle AI-weermodellen trainen tot nu toe op een zogeheten reanalyse: een soort samengevoegde wereldkaart van het weer, gebaseerd op tienduizenden metingen wereldwijd. Zo'n reanalyse geeft ook een schatting voor plekken zonder metingen, maar wordt doorgaans maar eens in de zes uur gemaakt. Daardoor gaat er detail verloren en werkt een model altijd met verouderde gegevens. Traditionele weermodellen gebruiken daarnaast rauwe metingen om zo dicht mogelijk bij de actuele toestand van de atmosfeer te blijven. WeatherNext 3 doet dat nu ook: het verwerkt satellietdata rechtstreeks en kan daardoor elk uur een nieuwe voorspelling maken in plaats van elke zes uur. Ook is de ruimtelijke precisie van het model verhoogd en is er een apart AI-model toegevoegd dat neerslag voorspelt op basis van satellietmetingen, wat zorgt voor meerdere, onafhankelijke regenvoorspellingen naast elkaar.

Iets meer natuurkunde in een 'zwarte doos'

AI-weermodellen werken doorgaans als een zwarte doos: ze herkennen patronen uit het verleden en voorspellen daarmee de toekomst, zonder gebruik te maken van natuurkundige wetten zoals klassieke modellen dat wel doen. WeatherNext 3 combineert dat toch een beetje met natuurkunde: bij het berekenen van temperatuur en dauwpunt op een specifieke locatie houdt het model nu rekening met hoogteligging en of een punt op land of op zee ligt. Dat leverde volgens Google tot 30 procent nauwkeurigere voorspellingen op voor die twee waarden. Ook in de hogere luchtlagen zag het bedrijf een verbetering van ongeveer 5 procent ten opzichte van de vorige versie, wat volgens de onderzoekers neerkomt op zo'n zes uur extra betrouwbare voorspellingstijd. Op de meeste vlakken presteert WeatherNext 3 daarmee beter dan het AI-model van het Europese weercentrum ECMWF.

Het model vertoont ook rare kantjes. Voor sommige weersvariabelen is de voorspelling in de eerste zes uur juist minder nauwkeurig dan bij concurrerende modellen, voordat het daarna weer voorsprong pakt. Neerslagkaarten laten soms een zichtbaar zeshoekig rekenrooster zien, en de ensemblevoorspellingen voor temperatuur kunnen een wereldwijd gemiddelde opleveren dat merkbaar hoger of lager uitvalt dan verwacht. Google zegt hier nog geen verklaring voor te hebben. WeatherNext 3 is inmiddels de standaardbron voor weersinformatie in Google-diensten als Zoeken, Gemini en Maps.