Spaanse weerdienst AEMET krijgt nieuwe supercomputer voor 31 miljoen euro

Weersvoorspellingen worden gemaakt met enorme hoeveelheden rekenwerk. Computers verwerken metingen van satellieten, weerballonnen en grondstations tot een model van de atmosfeer, en berekenen daarmee hoe het weer zich de komende dagen ontwikkelt. Hoe krachtiger de computer, hoe gedetailleerder en betrouwbaarder die voorspelling kan zijn. AEMET, de Spaanse tegenhanger van het KNMI, heeft daarom een nieuw contract gesloten met Bull, een dochterbedrijf van het Franse IT-concern Atos dat gespecialiseerd is in hoogprestatie-computing.

Meer snelheid voor weer- en klimaatmodellen

Bull gaat de komende vier jaar hardware, software en 24/7-monitoring leveren voor een volledig nieuwe supercomputeromgeving. Die wordt verspreid over twee locaties in de regio Madrid, zodat uitval op één plek de dienstverlening niet platlegt. Volgens Bull levert de nieuwe infrastructuur een prestatiewinst van 10 procent op ten opzichte van de huidige systemen. Dat extra rekenvermogen moet vooral gebruikt worden voor numerieke weersvoorspelling en klimaatanalyse, maar opent ook de deur naar nieuwe toepassingen op basis van kunstmatige intelligentie. Meteorologische diensten wereldwijd experimenteren steeds vaker met AI-weersvoorspellingsmodellen die, getraind op decennia aan historische data, in seconden voorspellingen kunnen genereren waar traditionele fysische modellen uren rekentijd voor nodig hebben.

Energiezuinig ondanks meer rekenkracht

Supercomputers slurpen stroom, en dat wordt met het groeiende gebruik van AI een steeds groter probleem voor datacenters overal ter wereld. Bull benadrukt daarom dat energie-efficiëntie een even grote prioriteit is als snelheid. Het bedrijf zet zijn eigen beheersoftware Smart Management Center Suite in om het energieverbruik van de nieuwe infrastructuur te optimaliseren. Doel is om de Power Usage Effectiveness (PUE) van AEMET, die al relatief goed scoort, verder te verbeteren. Die maatstaf geeft aan hoeveel energie een datacenter in totaal verbruikt ten opzichte van wat er daadwerkelijk naar de rekenchips gaat.

Voortzetting van een langlopende samenwerking

Bull en AEMET werken al sinds 2015 samen aan de Spaanse weerinfrastructuur. Volgens Alicia López Rejas, uitvoerend directeur van AEMET, is de nieuwe stap een strategische mijlpaal die de dienst helpt voorop te blijven lopen tussen Europese meteorologische instituten. Bruno Lecointe, hoofd van de afdeling HPC, AI en kwantumcomputing bij Bull, wijst erop dat miljoenen weermetingen dagelijks worden omgezet in voorspellingen waarop burgers, overheden, onderzoekers en bedrijven vertrouwen. Nu het klimaat verandert en extreme weersomstandigheden vaker voorkomen, groeit de druk op meteorologische diensten om sneller en preciezer te kunnen voorspellen. Een krachtigere en tegelijk zuinigere supercomputer moet AEMET daarbij helpen, terwijl de investering ook laat zien hoe nauw traditionele weersvoorspelling en moderne AI-technologie inmiddels met elkaar verweven zijn.