Fujitsu en Yaqumo testen kwantumsoftware op computer met atoomvallen

Fujitsu en Yaqumo maakten bekend dat ze sinds augustus 2026 daadwerkelijk testen op fysieke hardware, na maanden van theoretisch onderzoek dat in april 2026 begon. De twee bedrijven onderzoeken of Fujitsu's zogeheten STAR-architectuur, die is ontwikkeld voor kwantumcomputers met supergeleidende qubits, ook werkt op de heel andere atoomarray-kwantumcomputer van Yaqumo.

Twee totaal verschillende bouwstijlen

Supergeleidende kwantumchips en systemen die met losse atomen werken, verschillen sterk in hoe hun rekeneenheden met elkaar communiceren. Bij Yaqumo's technologie worden neutrale atomen met laserlicht gevangen en gekoeld tot extreem lage temperaturen. Een groot voordeel van dit type computer is de zogenoemde alles-met-alles-connectiviteit: elk atoom kan in principe direct met elk ander atoom 'praten', terwijl bij andere systemen de verbindingen veel beperkter zijn. Dat opent volgens de onderzoekers de deur naar efficiëntere rekenmethodes en mogelijk ook betere foutcorrectie.

Fujitsu's STAR-architectuur moet het aantal benodigde qubits flink verlagen door zogeheten fasedraaiingen efficiënter uit te voeren, een rekenstap die onmisbaar is voor vrijwel elke kwantumberekening. Op papier werkt dat principe goed, maar of het ook standhoudt op echte, foutgevoelige hardware, kan alleen blijken uit praktijktests. Dat is precies waarom de twee bedrijven nu voor het eerst met fysieke machines experimenteren in plaats van alleen met simulaties.

Eén interface voor verschillende kwantumcomputers

Naast de architectuur test Fujitsu ook zijn open-source besturingssoftware Open Quantum Toolchain for OPerators and Users op het systeem van Yaqumo. Deze software regelt normaal gesproken alles wat nodig is om een kwantumcomputer via de cloud toegankelijk te maken, van het omzetten van commando's tot het bewaken van de status van het apparaat. Omdat atoomcomputers heel andere besturingssignalen nodig hebben dan supergeleidende chips, moet die software daarvoor worden aangepast. Slaagt dat, dan kunnen gebruikers straks met één en dezelfde interface verschillende soorten kwantumcomputers aansturen, ongeacht het onderliggende ontwerp.

Ambitie: honderden qubits met foutcorrectie

Yaqumo is een relatief jonge onderneming die kwantumhardware bouwt met het metaal ytterbium. Het bedrijf wil vóór het einde van het Japanse fiscale jaar 2027, dat loopt tot maart 2028, een systeem met enkele honderden qubits en werkende kwantumfoutcorrectie neerzetten. Dat laatste is een cruciale stap richting een fouttolerante kwantumcomputer, een machine die grote berekeningen kan uitvoeren zonder dat ruis en fouten de uitkomst verpesten. Zulke computers bestaan nog niet, maar gelden als de heilige graal van het vakgebied.

Voor Fujitsu past de samenwerking in een bredere strategie: het bedrijf werkt tegelijk aan supergeleidende chips, diamantspin-technologie en nu dus ook atoomcomputers, in de hoop dat minstens één van die routes uiteindelijk praktisch bruikbaar blijkt.