Dragon-capsule brengt kunstmatige ogen en breinweefsel naar ruimtestation

Een Falcon 9-raket van SpaceX moet op zijn vroegst dinsdag 13 oktober opstijgen vanaf Space Launch Complex 40 op Cape Canaveral Space Force Station in Florida. Aan boord: de onbemande Dragon-capsule, geladen met meer dan 6.300 pond (ruim 2.850 kilo) aan bevoorrading en wetenschappelijke apparatuur voor de bemanning van het Internationaal Ruimtestation (ISS). Na de lancering koppelt Dragon zichzelf automatisch aan de Harmony-module van het station, zonder dat een astronaut moet ingrijpen.

Het gaat om de 35ste commerciële bevoorradingsmissie die NASA samen met SpaceX uitvoert. Sinds de eerste vlucht in dit programma vormt de combinatie van Dragon-capsule en herbruikbare raket de ruggengraat van de Amerikaanse ruimtevaart naar het ISS. Het station draait al meer dan 25 jaar mee en heeft onderzoekers uit meer dan 110 landen onderdak geboden voor ruim 4.000 experimenten. Die kennis is niet alleen wetenschappelijk interessant: NASA gebruikt het station ook om technieken te testen voor langere missies naar de maan en Mars, binnen het Artemis-programma.

Kunstmatige ogen laag voor laag opgebouwd

Een van de experimenten aan boord heet LambdaVision-1. Onderzoekers testen hierin hoe je kunstmatige retina's kunt fabriceren in microzwaartekracht, de gewichtloze toestand aan boord van het ruimtestation. Op aarde zakken de dunne laagjes waaruit een kunstmatige retina wordt opgebouwd onregelmatig neer door de zwaartekracht. In de ruimte verloopt dat proces veel gelijkmatiger, wat tot stabielere en betere implantaten kan leiden. Zulke kunstmatige retina's zouden ooit het gezichtsvermogen kunnen herstellen bij mensen met netvliesziekten waarvoor nu geen genezing bestaat.

Hartweefsel, glas en hersenonderzoek

Een tweede experiment, Stellar Spheroids, onderzoekt hoe microzwaartekracht de groei beïnvloedt van driedimensionale modellen van menselijk hartweefsel. De onderzoekers kijken vooral naar de vorming van bloedvatnetwerken binnen dat weefsel. Slagen ze daarin, dan ontstaan realistischere modellen voor hartonderzoek en voor het testen van medicijnen, zonder dat daar telkens een levend proefdier of patiënt bij nodig is.

Daarnaast gaat het experiment ELF-Unconventional Glass 2 mee, dat bestudeert hoe glas zich vormt in de ruimte wanneer het wordt gemaakt uit ongewone grondstoffen. De gesmolten materialen worden tijdens de vlucht gefilmd, waarna de vaste samples terugkeren naar de aarde voor nader onderzoek. Dat kan leiden tot sterker, optisch beter en duurzamer glas voor toekomstige ruimtevaartuigen en maanbases.

Het vierde experiment, MINDS, richt zich op brein-organoïden: piepkleine, kunstmatig gekweekte structuren die hersenweefsel nabootsen. Door cellen van meerdere donoren te combineren in zogeheten 'organoïde dorpjes', hopen onderzoekers meer te leren over de ontstekingsprocessen die ten grondslag liggen aan neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer, Parkinson en multiple sclerose. Het uiteindelijke doel is nieuwe aangrijpingspunten te vinden voor medicijnen tegen deze aandoeningen.