Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie

Ontario's eerste mini-kernreactor loopt uit tijd en uit budget

· Bijgewerkt 16 november 2026, 01:13 · 2 min leestijd

SMR's & next-gen kernenergie
Beeld: CleanTechnica

De eerste kleine kernreactor van energiebedrijf Ontario Power Generation bij Darlington in Canada wordt duurder en later dan gepland. Het bedrijf noemt tegenvallers in het nog onvolgroeide ontwerp als oorzaak en heeft de verwachte stroomproductie van de reactor al uit zijn officiële planning geschrapt. Dat roept vragen op over de haalbaarheid van drie vergelijkbare reactoren die Ontario daarna wil bouwen.

Ontario Power Generation (OPG) heeft op 10 november bekendgemaakt dat de bouw van zijn eerste BWRX-300 reactor bij de kerncentrale Darlington niet binnen het goedgekeurde budget van 7,7 miljard Canadese dollar (ruim 5 miljard euro) blijft. Ook de streefdatum van oktober 2030 voor commerciële ingebruikname wordt niet gehaald. Een nieuw bedrag of een nieuwe einddatum heeft het bedrijf nog niet. Een uitgebreide herziening van techniek, kosten en planning moet medio 2027 klaar zijn. De BWRX-300 is een zogeheten small modular reactor (SMR), een kleine kerncentrale die in fabrieksmatig geproduceerde onderdelen wordt gebouwd en zo goedkoper en sneller zou moeten zijn dan traditionele kerncentrales.

Bouwen terwijl het ontwerp nog verandert

Volgens OPG ligt de oorzaak niet bij de bouwvakkers op de bouwplaats. De fundering van de reactor, die 2,1 miljoen pond weegt, ligt er al. Ook aan het turbinegebouw en de koelwatertunnel is al gewerkt. Het probleem zit in de techniek erachter: omdat de BWRX-300 een geheel nieuw ontwerp is, veranderden onderdelen van de blauwdruk nog terwijl er al gebouwd werd. Dat leidde tot problemen in de aanvoer van onderdelen en in de uitvoering van de bouw. Megaprojectonderzoeker Bent Flyvbjerg noemt dit het omgekeerde van wat werkt: eerst grondig doordenken, dan pas snel bouwen. Bij Darlington ging het andersom.

Wat dit betekent voor de volgende drie reactoren

Dat is extra relevant omdat Ontario niet één, maar vier van deze reactoren wil bouwen. Het totale programma had oorspronkelijk een budget van 20,9 miljard Canadese dollar: 6,1 miljard voor de eerste reactor, 1,6 miljard voor gedeelde infrastructuur en 13,2 miljard voor de drie reactoren die daarna volgen. Die latere reactoren zouden goedkoper worden omdat bouwers en toeleveranciers dan al ervaring hebben opgebouwd met de eerste. Een eerdere analyse van onderzoeksjournalist Michael Barnard, gebaseerd op de historische kostenoverschrijdingen bij vergelijkbare kernenergieprojecten, laat zien hoeveel daarvan afhangt: bij een kostenstijging van 67 procent op de eerste reactor komt het totaal voor dat deel uit op 11,8 miljard dollar. Bij een stijging van 202 procent, wat historisch gezien is voorgekomen bij andere eerste-van-hun-soort kerncentrales, zou het hele programma van vier reactoren bijna 20 miljard dollar kosten, nagenoeg het hele oorspronkelijke budget.

Stroomvoorziening leunt intussen op wind, zon en batterijen

De onzekerheid heeft al gevolgen voor Ontario's energieplanning. In zijn aanvraag bij de energietoezichthouder Ontario Energy Board heeft OPG de verwachte stroomproductie van de Darlington-reactor voor 2030 en 2031 geschrapt. Eerder ging het bedrijf nog uit van 0,5 terawattuur in 2030 en 1,9 terawattuur in 2031, genoeg om honderdduizenden huishoudens van stroom te voorzien. Ondertussen zette beheerder van het elektriciteitsnet IESO in mei 2026 al 1.115 megawatt aan nieuwe wind- en zonne-energie vast tegen een vaste prijs van gemiddeld 88,84 dollar per megawattuur, plus 640 megawatt aan batterijcapaciteit. Dat is ongeveer evenveel stroom als een 300 megawatt kernreactor op volle capaciteit zou leveren. Voordat Ontario geld steekt in de volgende drie reactoren, zou het bedrijf eerst een onafhankelijke doorrekening van kosten en planning moeten eisen, inclusief een vergelijking met alternatieven die sneller beschikbaar zijn.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? De vertraging bij Darlington laat zien dat kleine modulaire kernreactoren, ondanks de belofte van snelle en goedkope bouw door standaardisatie, in de praktijk nog kinderziektes hebben zolang het ontwerp niet is uitgekristalliseerd. Dat heeft directe gevolgen voor landen en energiebedrijven die op SMR's rekenen om snel CO2-vrije stroom te leveren, en vergroot het belang van wind, zon en batterijopslag als betrouwbaar alternatief op kortere termijn.

Small modular reactor (SMR)
Een kleine kerncentrale die in fabrieksmatig geproduceerde modules wordt gebouwd, met als doel sneller en goedkoper te zijn dan traditionele grote kerncentrales.
BWRX-300
Het type SMR van GE Vernova Hitachi dat bij Darlington wordt gebouwd, met een vermogen van 300 megawatt.
First-of-a-kind
Term voor het eerste exemplaar van een nieuw ontwerp dat wordt gebouwd; hierbij treden vaak onvoorziene technische en logistieke problemen op die bij latere exemplaren wegvallen.
Megawatt (MW) en terawattuur (TWh)
Megawatt meet het vermogen van een energiebron op een moment; terawattuur meet de totale hoeveelheid geleverde energie over een periode, zoals een jaar.
Capaciteitsfactor
Het percentage van de tijd dat een energiebron daadwerkelijk op zijn maximale vermogen draait, gemiddeld over een langere periode.
Batterijcapaciteit
Het vermogen dat batterijsystemen kunnen leveren of opslaan om pieken en dalen in het elektriciteitsnet op te vangen, niet te verwarren met continue stroomproductie.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over SMR's & next-gen kernenergie