AI & computing › AI-gestuurde wetenschappelijke ontdekkingen
Anthropic-onderzoeker: Claude hielp bij oplossen beroemdste raadsel in de wiskunde
Een onderzoeker van AI-bedrijf Anthropic stelt dat hij samen met de chatbot Claude de Riemann-hypothese heeft bewezen, een van de beroemdste onopgeloste problemen in de wiskunde. De claim is nog niet onafhankelijk gecontroleerd, maar vooraanstaande wiskundigen noemen het nieuws opzienbarend.
Een onderzoeker van AI-bedrijf Anthropic stelt dat hij samen met de chatbot Claude de Riemann-hypothese heeft bewezen, een van de beroemdste onopgeloste problemen in de wiskunde. De claim is nog niet onafhankelijk gecontroleerd, maar vooraanstaande wiskundigen noemen het nieuws opzienbarend.
Een raadsel van 167 jaar oud
De Riemann-hypothese werd in 1859 geformuleerd door de Duitse wiskundige Bernhard Riemann. Het vermoeden gaat over de verdeling van priemgetallen, de getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf. Priemgetallen lijken op het eerste gezicht willekeurig verspreid te liggen tussen de andere getallen, maar Riemann vermoedde dat er een verborgen patroon achter zit. Wiskundigen beschouwen het probleem al meer dan een eeuw als een van de belangrijkste openstaande vragen in de zuivere wiskunde. Het Clay Mathematics Institute riep de hypothese in 2000 uit tot een van de zeven zogeheten Millennium Prize Problems. Op een bewijs staat een beloning van één miljoen dollar. Volgens de regels van het instituut moet een oplossing eerst in een wetenschappelijk tijdschrift worden gepubliceerd en twee jaar lang de kritische blik van vakgenoten doorstaan voordat de prijs wordt uitgekeerd. Onderzoeker Levent Alpoge, verbonden aan Anthropic, maakte zijn claim vrijdag bekend in een notitie van vier pagina's. "Ik geloof dat ik, samen met Claude, een bewijs van de Riemann-hypothese heb ontdekt", schrijft hij. Hij zegt dat zijn methode ook de bredere, gegeneraliseerde versie van het vermoeden oplost.
Bewijs gecontroleerd door software, niet door mensen
Opvallend is dat Alpoge geen volledig uitgeschreven wiskundig bewijs publiceerde. In plaats daarvan bracht hij een versie naar buiten in Lean, een programmeertaal waarmee computers wiskundige redeneringen stap voor stap kunnen controleren op logische fouten. Een volledig geschreven bewijs zou volgens hem "extreem lang" worden. Hij geeft toe dat hij nog niet alle onderliggende wiskunde zelf volledig doorgrondt en van plan is het bewijs later netjes uit te schrijven. Brian Conrey, een vooraanstaand specialist op het gebied van de Riemann-hypothese, noemt het nieuws tegenover persbureau AFP mogelijk "het grootste wat ooit in de wiskunde is gebeurd", als het klopt. Tegelijk benadrukt hij dat hij alleen Alpoges online geplaatste tekst heeft gezien, geen volledig manuscript. "Het lijkt serieus ingewikkeld. Ik denk niet dat een mens dit zelf had gevonden", zegt Conrey, die verwacht dat er later eenvoudigere bewijzen zullen volgen.
Timing roept vragen op
Alpoge overlegde voorafgaand aan zijn aankondiging met Anthropic-topman Dario Amodei. Hij erkent dat de timing van zijn claim cynisch kan worden opgevat, een dag na de spraakmakende beursgang van Anthropic, zonder dat verder toe te lichten. In augustus meldde Anthropic al dat een nog niet uitgebrachte versie van Claude een bestaand resultaat rond de Riemann-hypothese had verbeterd, zonder het vermoeden te bewijzen. De claim volgt twee maanden na een vergelijkbare aankondiging van concurrent OpenAI, dat zei dat een AI-model een ander Millennium-probleem over vloeistofdynamica had opgelost. Dat bewijs lijkt volgens wiskundigen te kloppen, maar is nog niet volledig getoetst. Alpoge was destijds ook betrokken bij een discussie over wie de eer verdiende voor dat resultaat; OpenAI ontkende verwijtbaar handelen. Nestor Guillen, wiskundige aan New York University, is blij dat Alpoge nu open is over wat hij nog niet begrijpt. Dat toont volgens hem dat AI "meer als gereedschap" werkt dan als een alwetende "machine-god".
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als het bewijs standhoudt, zou dit een keerpunt zijn in hoe wiskundig onderzoek wordt gedaan: AI-systemen als Claude zouden dan niet alleen rekenwerk versnellen, maar daadwerkelijk meedenken aan de oplossing van eeuwenoude problemen. Het zet ook druk op de wetenschappelijke gemeenschap om snel geschikte manieren te vinden om door AI gegenereerde bewijzen te controleren en te waarderen.
- Riemann-hypothese
- Een wiskundig vermoeden uit 1859 over de verdeling van priemgetallen, beschouwd als een van de belangrijkste onopgeloste problemen in de wiskunde.
- Priemgetallen
- Getallen groter dan 1 die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf, zoals 2, 3, 5, 7 en 11.
- Gegeneraliseerde Riemann-hypothese
- Een uitgebreidere versie van het oorspronkelijke vermoeden die geldt voor een bredere klasse van wiskundige functies.
- Millennium Prize Problems
- Zeven beroemde onopgeloste wiskundeproblemen die het Clay Mathematics Institute in 2000 aanwees, elk met een beloning van 1 miljoen dollar voor een bewezen oplossing.
- Clay Mathematics Institute
- Een Amerikaanse non-profitorganisatie die wiskundig onderzoek stimuleert en de Millennium Prize Problems beheert.
- Lean
- Een programmeertaal en softwaresysteem waarmee wiskundige bewijzen stap voor stap automatisch op logische juistheid worden gecontroleerd.
- Peer review
- Het proces waarbij onafhankelijke vakgenoten een wetenschappelijke claim kritisch beoordelen voordat deze als geldig wordt erkend.
- Claude
- De AI-chatbot van het bedrijf Anthropic, gebaseerd op een groot taalmodel.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.