Ruimtevaart › Satelliet-megaconstellaties
Chinese satellietrivaal van Starlink verbindt Noord- en Zuidpool via videocall
China heeft met zijn satellietnetwerk Guowang een videoverbinding tussen de Noordpool en de Zuidpool gelegd, met minder dan een seconde vertraging. De test moet laten zien dat Beijing op eigen kracht een alternatief voor Starlink kan bouwen, al is het Chinese netwerk nog een fractie van de omvang van dat van Elon Musks SpaceX.
Onderzoekers aan boord van drie Chinese poolexpeditieschepen belden eind september via video met collega's op het Chinese Qinling-station in Antarctica. De verbinding liep via Guowang, het satellietnetwerk dat China opbouwt als tegenhanger van Starlink. Staatsomroep CCTV meldde dat de vertraging tijdens het gesprek minder dan één seconde bedroeg. Tegelijk werden ook databestanden en vaarlogboeken uitgewisseld met de Chinese nationale dienst voor mariene data. Zulke verbindingen kunnen expeditieteams helpen te communiceren in afgelegen wateren zonder afhankelijk te zijn van buitenlandse aanbieders.
De gemeten snelheden kwamen uit op ongeveer 30 megabit per seconde, zowel voor uploaden als downloaden. Dat is genoeg voor videobellen en gangbare data-overdracht, maar wisselt sterk met de omstandigheden. Starlink haalt doorgaans tussen de 25 en 220 Mbps, afhankelijk van locatie en grondstation.
Een netwerk in opbouw
Achter Guowang staat het staatsbedrijf China Satellite Network Group. De eerste satellieten gingen in december 2024 de lucht in en inmiddels staan er iets meer dan 180 in een lage baan om de aarde. Dat is nog maar een fractie van het einddoel: China wil eind 2027 naar 400 satellieten groeien, eind 2029 naar circa 1.300, en uiteindelijk in 2035 bijna 13.000 satellieten in de lucht hebben. Starlink draait nu al op ongeveer 11.000 satellieten en heeft daardoor een flinke voorsprong in dekking en capaciteit. Hoe meer satellieten een netwerk heeft, hoe makkelijker gebruikers verbonden blijven terwijl satellieten over de hemel bewegen.
De testverbinding tussen de polen liep via een polaire baan, waarbij satellieten over de noord- en zuidpool scheren in plaats van alleen boven de evenaar. Dat is cruciaal voor dekking in extreme gebieden waar gewone infrastructuur ontbreekt. Chinese militaire waarnemers wijzen erop dat een snelheid van 30 Mbps ook tactische communicatie en besturing van onbemande systemen zou kunnen ondersteunen. Bandbreedte alleen zegt echter weinig over militaire bruikbaarheid: bestendigheid tegen storing en betrouwbare dekking wegen minstens zo zwaar. Starlink bewees die strategische waarde eerder tijdens de Russische invasie van Ukraïne, waar het netwerk essentiële communicatie bleef verzorgen.
Meerdere Chinese netwerken tegelijk
Guowang is niet het enige Chinese project. Shanghai Spacesail Technologies bouwt de Qianfan-megaconstellatie, met als doel 15.000 satellieten. Qianfan begon in augustus 2024 met lanceren en had in september 2025 al 256 satellites operationeel, met een tussendoel van 324 eind 2026. Beide projecten passen in het Chinese streven naar eigen, onafhankelijke satellietcommunicatie, mede omdat Beijing buitenlandse aanbieders om veiligheidsredenen weert. Om Starlink echt te evenaren is nog een veelvoud aan satellieten nodig, plus verbeteringen in dekking, capaciteit en veerkracht. De poolvideocall laat zien dat de basis werkt, maar de weg naar een volwaardig alternatief is nog lang. Lagere latentie dan één seconde is wel een belangrijke eerste stap, omdat dat real-time toepassingen zoals videobellen pas echt bruikbaar maakt.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Een eigen, onafhankelijk satellietnetwerk geeft China communicatie in afgelegen gebieden zoals de poolstreken zonder buitenlandse infrastructuur, wat zowel wetenschappelijk als strategisch gewicht heeft. Zolang Guowang qua aantal satellieten ver achterblijft bij Starlink, blijft het Westerse systeem wereldwijd de maatstaf voor dekking en capaciteit.
- Megaconstellatie
- Een netwerk van duizenden kleine satellieten die samen wereldwijde internet- of communicatiedekking bieden.
- Lage baan om de aarde
- Een baan op een paar honderd kilometer hoogte, waar de meeste moderne communicatiesatellieten draaien omdat het signaal daar minder vertraging heeft.
- Polaire baan
- Een satellietbaan die over de noord- en zuidpool loopt, waardoor satellieten uiteindelijk de hele aarde bestrijken, inclusief de poolgebieden.
- Grondstation
- Een installatie op aarde die signalen naar en van satellieten verstuurt en ontvangt, en zo de schakel vormt tussen ruimte en internet.
- Latentie
- De tijd die een signaal nodig heeft om van zender naar ontvanger te reizen; hoe lager, hoe vlotter een videobelgesprek verloopt.
- Bandbreedte
- De hoeveelheid data die per seconde over een verbinding kan, vaak uitgedrukt in megabit per seconde (Mbps).
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
