Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie

Zweedse kernreactor SEALER krijgt eerste HALEU-brandstofdeal ooit

· Bijgewerkt 18 november 2026, 01:21 · 2 min leestijd

SMR's & next-gen kernenergie
Beeld: Interesting Engineering

Het Zweedse kernenergiebedrijf Blykalla en het Britse verrijkingsbedrijf Urenco hebben een primeur gesloten: de eerste commerciële deal voor hoogverrijkt uranium bestemd voor een loodgekoelde kernreactor. De brandstof is bedoeld voor de eerste Amerikaanse SEALER-reactor van Blykalla, een compacte minicentrale van 55 megawatt. De deal laat zien hoe snel de markt voor kleine, nieuwe generatie kernreactoren zich ontwikkelt.

Nieuwe kernreactoren hebben vaak speciale brandstof nodig die moeilijk te krijgen is. Dat geldt ook voor de SEALER-reactor van Blykalla, die draait op zogeheten HALEU: uranium dat sterker is verrijkt dan de brandstof in klassieke kerncentrales, maar minder zwaar verrijkt dan materiaal voor kernwapens. Met de nieuwe overeenkomst regelt Blykalla deze brandstof ruim voor de eerste reactor daadwerkelijk wordt gebouwd.

Waarom is deze brandstof zo belangrijk

Veel van de nieuwe compacte kernreactoren die wereldwijd in ontwikkeling zijn, hebben HALEU nodig om efficiënt te kunnen draaien. Het probleem: er is in het Westen nog bijna geen fabriek die dit spul op commerciële schaal maakt. Rusland is van oudsher de grootste producent, wat westerse bedrijven kwetsbaar maakt. Urenco wil daar verandering in brengen vanuit zijn fabriek in Capenhurst, in het Verenigd Koninkrijk. Die locatie moet een van de eerste commerciële HALEU-fabrieken buiten Rusland worden. Blykalla levert het uraniummateriaal aan, Urenco verrijkt dat vervolgens tot de juiste kwaliteit voor de reactor. Topman Jacob Stedman van Blykalla noemt het zeker stellen van verrijkingscapaciteit cruciaal om op tijd en binnen budget te kunnen leveren aan klanten.

Een compacte reactor gekoeld met vloeibaar lood

De SEALER-reactor van Blykalla is geen gigantische kerncentrale, maar een compacte eenheid die 55 megawatt elektriciteit levert, genoeg voor tienduizenden huishoudens. De reactor wordt in een fabriek gebouwd en kan per vrachtwagen worden vervoerd. Daardoor kan hij direct naast fabrieken of datacenters worden geplaatst, die steeds meer stroom nodig hebben voor kunstmatige intelligentie. In plaats van water gebruikt de reactor vloeibaar lood om warmte af te voeren. Dat lood stroomt vanzelf rond door natuurlijke convectie, zonder pompen die kunnen uitvallen. Dat maakt het systeem volgens Blykalla inherent veiliger. Lood is normaal gesproken sterk corrosief voor metalen, dus ontwikkelde het bedrijf een speciale, gepatenteerde staalsoort met aluminium die bestand is tegen aantasting.

Volgende stap: vergunningen

De brandstofdeal volgt op een andere mijlpaal. In september presenteerde Blykalla samen met Microsoft software die testresultaten van de reactor automatisch omzet in documenten voor toezichthouders. Dat moet de vergunningsprocedure, die normaal jaren duurt, verkorten tot enkele maanden. In de Verenigde Staten gebruikt Blykalla dit systeem al in gesprekken met de Amerikaanse kernenergietoezichthouder NRC, als voorbereiding op de officiële vergunningsaanvraag voor de eerste SEALER-reactor.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Deze deal laat zien dat kleine, nieuwe generatie kernreactoren dichterbij commerciële toepassing komen. Door nu al brandstof vast te leggen, verkleint Blykalla het risico op vertraging later. Een groeiende westerse productie van HALEU maakt landen ook minder afhankelijk van Rusland, en kan de weg vrijmaken voor meer compacte reactoren bij fabrieken en datacenters.

HALEU
High-Assay Low-Enriched Uranium: uranium dat sterker is verrijkt dan gewone kernbrandstof, maar nog niet geschikt voor wapens. Veel nieuwe reactorontwerpen hebben deze brandstof nodig.
Verrijking
Het proces waarbij het aandeel splijtbaar uranium in natuurlijk uranium wordt verhoogd, zodat het geschikt is als kernbrandstof.
SMR / compacte modulaire reactor
Een kleine, fabrieksgebouwde kernreactor die in onderdelen kan worden vervoerd en opgebouwd, in tegenstelling tot een traditionele, op locatie gebouwde kerncentrale.
Loodgekoelde reactor
Een reactortype dat vloeibaar lood gebruikt om warmte af te voeren in plaats van water, wat passieve koeling zonder pompen mogelijk maakt.
Passieve koeling
Een veiligheidssysteem waarbij warmte vanzelf wordt afgevoerd door natuurlijke stroming, zonder dat er mechanische pompen of actieve besturing nodig zijn.
MWe
Megawatt elektrisch: de eenheid waarin het elektrische vermogen van een energiecentrale wordt uitgedrukt.
NRC
Nuclear Regulatory Commission, de Amerikaanse toezichthouder die vergunningen verleent voor de bouw en het gebruik van kernreactoren.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over SMR's & next-gen kernenergie