Backward integratie: waarom techbedrijven hun eigen leveranciers worden
Stel je een bakker voor die tot nu toe elke week bloem inkocht bij een molenaar. Op een dag besluit die bakker om zelf tarwe te gaan verbouwen en een eigen molen te bouwen om die tarwe tot bloem te malen. Hij is dan niet meer afhankelijk van de molenaar, kan de kwaliteit van zijn bloem zelf bepalen en hoeft niet meer te betalen wat de molenaar vraagt. Dit is in de kern wat backward integratie is: een bedrijf gaat zelf een stap uitvoeren die het voorheen bij een toeleverancier inkocht, en verplaatst zich daarmee stroomopwaarts in de productieketen.
In de technologiewereld zie je dit steeds vaker bij bedrijven die chips, batterijen of andere cruciale onderdelen nodig hebben. In plaats van die onderdelen simpelweg te kopen bij een gespecialiseerde leverancier, gaan grote spelers als Apple, Tesla en Amazon die onderdelen deels zelf ontwerpen of zelfs produceren. Dat klinkt logisch, maar het is een risicovolle en dure stap: je geeft de efficiëntie van specialisatie op in ruil voor meer controle. Dit artikel legt uit hoe dat werkt, wie het doet en hoe ver deze trend werkelijk gevorderd is.
Wat is het precies?
Om backward integratie te begrijpen, helpt het om te denken in een waardeketen: de reeks stappen die nodig zijn om van grondstof tot eindproduct te komen. Bij een smartphone loopt die keten bijvoorbeeld van chipontwerp, via de fabricage van die chip, naar de assemblage van het toestel en uiteindelijk de verkoop aan de klant. Elke stap in die keten wordt normaal gesproken door een ander, gespecialiseerd bedrijf gedaan.
Wanneer een bedrijf backward integreert, beweegt het zich "stroomopwaarts" in die keten: het neemt een taak over die verder van de eindklant af staat en dichter bij de grondstof of het basiscomponent ligt. Het tegenovergestelde heet forward integratie: een fabrikant die stroomafwaarts beweegt door bijvoorbeeld eigen winkels te openen in plaats van via tussenhandelaren te verkopen.
Een goed voorbeeld uit de chipindustrie maakt het verschil duidelijk. Een bedrijf als Apple ontwerpt zijn eigen processoren, maar laat de daadwerkelijke fabricage over aan een gespecialiseerd bedrijf, een zogeheten foundry (letterlijk: gieterij), zoals de Taiwanese chipfabrikant TSMC. Apple heeft dus wél backward geïntegreerd in het ontwerp van chips, maar niet in de fabricage ervan. Dat laat meteen een belangrijke nuance zien: backward integratie is bijna altijd gedeeltelijk. Bedrijven kiezen zorgvuldig welke schakel in de keten ze wel en niet zelf willen doen.
Wat wil men ermee bereiken?
De belangrijkste drijfveer is controle. Wie zijn eigen chip ontwerpt, kan die chip precies afstemmen op de software en de rest van het product, wat tot betere prestaties en efficiëntie kan leiden dan wanneer je een standaardchip van een externe leverancier gebruikt.
Een tweede motief is leveringszekerheid. Wie afhankelijk is van één externe leverancier, loopt het risico dat die leverancier de prijs verhoogt, de kwaliteit laat verslappen, of simpelweg niet genoeg kan leveren. De wereldwijde chiptekorten van 2020 tot 2022, waarbij fabrieken van auto's tot spelcomputers stillagen door een gebrek aan halfgeleiders, hebben dit risico voor veel bedrijven pijnlijk duidelijk gemaakt.
Daarnaast speelt marge een rol: elke schakel in de keten die een bedrijf zelf uitvoert, is een schakel waarop het geen winstopslag aan een ander hoeft te betalen. Tot slot spelen bij chips en batterijen ook geopolitieke motieven mee. Landen en bedrijven willen minder afhankelijk zijn van productie in politiek gevoelige regio's, zoals de geavanceerde chipfabricage die grotendeels bij TSMC in Taiwan geconcentreerd is.
Voorbeelden uit de praktijk
Apple stapte vanaf 2020 over van processoren van Intel naar zijn eigen "Apple Silicon"-chips, te beginnen met de M1. Door chipontwerp in eigen huis te doen, kon Apple hardware en software nauwer op elkaar afstemmen. De daadwerkelijke productie van die chips gebeurt nog altijd bij externe foundries zoals TSMC.
Tesla ging verder dan de meeste autofabrikanten door samen met Panasonic een eigen batterijfabriek te bouwen, de Gigafactory in Nevada, operationeel sinds de tweede helft van de jaren 2010. Later ontwikkelde Tesla ook eigen batterijcellen (de zogeheten 4680-cel) en een eigen chip voor zelfrijdende functies, in plaats van die volledig bij externe partijen in te kopen.
Amazon ontwikkelt via zijn cloudtak AWS eigen serverchips (Graviton) en eigen chips voor kunstmatige intelligentie (Trainium en Inferentia), zodat het minder afhankelijk is van chipleveranciers als Intel en Nvidia voor zijn datacenters.
Google ontwerpt al sinds het midden van de jaren 2010 eigen gespecialiseerde AI-chips, de Tensor Processing Units (TPU's), voor gebruik in zijn datacenters, en bouwt sinds enkele jaren ook een eigen Tensor-chip in zijn Pixel-telefoons.
De Chinese autofabrikant BYD produceert zijn eigen batterijen (de zogeheten Blade Battery) en ontwikkelt ook eigen halfgeleiders, wat het bedrijf minder afhankelijk maakt van externe toeleveranciers dan de meeste concurrenten.
Hoe ver is de techniek?
Backward integratie is geen technologie met een duidelijke ontwikkelingslijn, maar een bedrijfsstrategie. De vraag is dus niet zozeer "hoe volwassen is de techniek", maar "hoe ver is deze aanpak doorgevoerd". Het antwoord: bij grote, kapitaalkrachtige techbedrijven is gedeeltelijke backward integratie inmiddels gangbaar, vooral op het gebied van chipontwerp en batterijtechnologie.
Volledige backward integratie, waarbij een bedrijf de hele keten van grondstof tot eindproduct zelf in handen neemt, blijft echter zeldzaam. Een moderne, geavanceerde chipfabriek bouwen kost al snel tientallen miljarden dollars en vergt jarenlange, zeer specialistische kennis die maar een handvol bedrijven ter wereld bezit. Zelfs Apple en Tesla, die relatief ver gaan in hun eigen ontwerp, laten de daadwerkelijke fabricage van de meest geavanceerde chips nog altijd over aan gespecialiseerde foundries.
Overheden proberen deze drempel te verlagen met subsidies en industriebeleid, zoals de Amerikaanse CHIPS Act (2022) en de Europese Chips Act (2023), die chipproductie op eigen bodem moeten stimuleren. Dat is niet hetzelfde als backward integratie door individuele bedrijven, maar wel nauw verwant: beide zijn een reactie op dezelfde kwetsbaarheid van sterk geconcentreerde, mondiale toeleveringsketens.
Wie werken eraan?
Naast de eerder genoemde Apple, Tesla, Amazon, Google/Alphabet en BYD investeren ook Microsoft en Meta de laatste jaren in eigen chipontwikkeling voor hun datacenters en AI-toepassingen. Aan de andere kant van de keten staan de foundries en chipfabrikanten die deze bedrijven nodig blijven hebben, zoals TSMC (Taiwan), Samsung (Zuid-Korea) en Intel Foundry (Verenigde Staten).
Op overheidsniveau zijn vooral de Verenigde Staten, de Europese Unie, Zuid-Korea en Taiwan actief met beleid en subsidies om chipproductie te versterken of dichter bij huis te halen, terwijl China fors investeert in eigen halfgeleidercapaciteit om minder afhankelijk te worden van westerse en Taiwanese technologie.