AI-glasses: wat zijn ze en hoe slim zijn ze echt?
Een AI-bril is een gewone bril met daarin verwerkt een camera, microfoons, luidsprekers en een verbinding met kunstmatige intelligentie. In plaats van dat je een telefoon uit je zak haalt om iets op te zoeken of een foto te maken, doet de bril dat terwijl je gewoon door blijft lopen. Je zegt bijvoorbeeld "wat is dit voor plant?" en de bril, die via de camera ziet wat jij ziet, geeft via een klein luidsprekertje bij je oor antwoord.
Vergelijk het met een reisgenoot die precies over je schouder meekijkt en meeluistert, en die bij elke vraag direct kan reageren zonder dat je iets hoeft vast te houden of aan te raken. Waar een spraakassistent zoals Siri of Google Assistant alleen hoort wat je zegt, kan een AI-bril ook zien wat er om je heen gebeurt. Dat maakt het een andere categorie apparaat dan een simpele koptelefoon met microfoon: de combinatie van camera en taalmodel geeft de bril een vorm van "begrip" van de situatie.
Wat is het precies?
Een AI-bril bestaat uit een aantal onderdelen die in een montuur zijn weggewerkt. Er zit meestal één of meerdere kleine camera's in, vaak in de hoek bij de brugstukken, samen met microfoons die je stem oppikken. Het geluid komt niet uit oordopjes maar uit miniluidsprekertjes die net boven je oor zitten en het geluid naar binnen richten, zodat je de omgeving nog gewoon hoort. Een batterij in de pootjes van de bril geeft meestal een paar uur actief gebruik.
De bril zelf doet weinig rekenwerk. Beelden en geluid worden via Bluetooth doorgestuurd naar een gekoppelde telefoon of naar servers op internet, waar een multimodaal AI-model ze verwerkt. "Multimodaal" betekent dat het model niet alleen tekst begrijpt, zoals de bekende chatbots, maar ook beelden kan interpreteren en die twee met elkaar kan combineren. Zo'n model herkent bijvoorbeeld een straatnaambord op de foto en koppelt dat aan je gesproken vraag over de weg.
Er bestaat een belangrijk onderscheid binnen deze categorie. "Kale" AI-glasses, zoals de populaire Ray-Ban Meta, hebben geen beeldscherm: alle interactie verloopt via spraak en audio. Duurdere modellen voegen een klein projectiescherm toe in de lens, een zogeheten waveguide-display, dat tekst of eenvoudige beelden precies in je gezichtsveld kan tonen, bijvoorbeeld een vertaalde zin of een navigatiepijl. Die schermvariant wordt vaak apart aangeduid als smart glasses of AR-bril (AR staat voor augmented reality, oftewel toegevoegde realiteit).
Wat wil men ermee bereiken?
De belangrijkste belofte is dat je informatie en hulp krijgt zonder een scherm te hoeven pakken. Voor sommige toepassingen is dat praktisch: een kok die met vieze handen een recept wil laten voorlezen, een monteur die instructies nodig heeft terwijl beide handen bezig zijn, of een toerist die live vertaling wil horen tijdens een gesprek in een andere taal.
Voor mensen met een visuele beperking wordt hard gewerkt aan brillen die objecten, teksten en gezichten hardop beschrijven, wat een concrete vorm van toegankelijkheidstechnologie is. Ook het vastleggen van momenten vanuit het eigen gezichtspunt, zonder een telefoon voor je gezicht te houden, is een veelgenoemd doel.
Achter de schermen speelt een groter bedrijfsbelang: techbedrijven zoeken naar het volgende grote apparaat na de smartphone. Wie erin slaagt een bril te maken die mensen dagelijks willen dragen, krijgt een nieuw platform in handen waarop apps, advertenties en diensten kunnen draaien. Dat verklaart waarom juist grote softwarebedrijven fors investeren in wat op het eerste gezicht een nichemarkt lijkt.
Voorbeelden uit de praktijk
Een aantal projecten laat zien hoe uiteenlopend deze technologie wordt ingevuld.
- Ray-Ban Meta (2023): een samenwerking tussen Meta en brillenfabrikant EssilorLuxottica. De bril heeft een camera en luidsprekers, en kreeg in 2024 via een software-update een ingebouwde AI-assistent die objecten kan herkennen en vragen over de omgeving kan beantwoorden. Er is geen beeldscherm.
- Even Realities G1 (2024): een lichtgewicht bril van een kleine startup met een klein zwart-wit display in de lens, gericht op korte tekstmeldingen zoals live ondertiteling, vertalingen en navigatie-aanwijzingen.
- Google Android XR met Samsung (aangekondigd in 2024): Google bouwt een besturingssysteem voor bril-achtige apparaten en werkt samen met Samsung aan hardware, met brillenmerken Warby Parker en Gentle Monster als partners voor het ontwerp.
- Xreal One en Xreal Air: AR-brillen met een breder beeldscherm, vooral bedoeld om een telefoon- of laptopscherm te vergroten voor entertainment en productiviteit, met geleidelijk meer AI-functies erbij.
- Snap Spectacles: een ontwikkelaarsgerichte AR-bril van Snap (het bedrijf achter Snapchat), niet primair verkocht aan consumenten maar bedoeld om softwaremakers te laten experimenteren met AR-apps.
Hoe ver is de techniek?
Brillen zonder beeldscherm, die alleen camera, microfoon en spraak-AI combineren, werken inmiddels redelijk betrouwbaar en worden in serieuze aantallen verkocht. Objectherkenning en simpele vragen beantwoorden lukt meestal goed, al maakt de onderliggende AI nog regelmatig fouten: ze "hallucineert" soms details die niet kloppen, en live vertaling loopt merkbaar achter op een normaal gesprekstempo.
Brillen mét beeldscherm staan een stuk minder ver. Het gezichtsveld waarin tekst of beeld verschijnt is nog smal, de kleurweergave is vaak beperkt, en de batterij houdt door het extra energieverbruik van het scherm meestal maar enkele uren vol. Warmteontwikkeling en gewicht zijn technische knelpunten die fabrikanten nog niet volledig hebben opgelost zonder het montuur log of stevig warm te maken.
Een ander obstakel is privacy: omdat deze brillen doorlopend kunnen filmen en luisteren, ontstaat discussie over het ongemerkt vastleggen van omstanders. Fabrikanten proberen dit te ondervangen met een klein lampje dat oplicht tijdens het opnemen, maar critici wijzen erop dat zo'n lampje makkelijk over het hoofd wordt gezien of afgeplakt kan worden. Op dit moment is er nog geen model dat breed door het grote publiek wordt gedragen; het blijft een markt van vroege gebruikers, met de audio-only AI-bril als meest volwassen variant.
Wie werken eraan?
Meta is momenteel de grootste speler op het gebied van AI-glasses zonder scherm, via de samenwerking met EssilorLuxottica (eigenaar van merken als Ray-Ban en Oakley). Google zet in op software met Android XR en werkt samen met Samsung aan hardware en met brillenmerken aan het ontwerp. Apple heeft tot nu toe geen smart glasses uitgebracht, maar wordt in de branche breed verondersteld hieraan te werken, zonder officiële bevestiging.
Daarnaast zijn er gespecialiseerde bedrijven zoals Xreal en Rokid, beide met wortels in China en gericht op AR-brillen met display, en kleinere startups zoals Even Realities en Halliday die met lichtgewicht schermbrillen experimenteren. Snap blijft actief met zijn ontwikkelaarsgerichte Spectacles. Onderzoek naar de onderliggende technologie, zoals compacte waveguide-displays en energiezuinige chips voor beeldherkenning, gebeurt zowel binnen deze bedrijven als aan universiteiten en instituten die zich bezighouden met wearable computing en mens-computerinteractie.
Geografisch ligt het zwaartepunt van de grote consumentenmerken in de Verenigde Staten (Meta, Google, Apple, Snap), terwijl belangrijke hardwarefabrikanten voor AR-displays vaak in Azië zitten, met China en Zuid-Korea (Samsung) als belangrijke centra voor productie en componentontwikkeling.