Seattle Times en Newsday klagen OpenAI en Microsoft aan om AI-training

De rechtszaak, ingediend door The Seattle Times en Newsday, verwijt OpenAI en Microsoft dat ze artikelen van de kranten hebben gebruikt om hun taalmodellen te trainen. Volgens de aanklacht gebeurde dit zonder licentie en zonder de journalistieke organisaties te compenseren, en reproduceren de chatbots bovendien geregeld letterlijke passages uit hun berichtgeving in antwoorden op gebruikersvragen. De kranten vrezen dat de opkomst van generatieve AI de journalistiek onherstelbaar kan beschadigen en eisen naast compensatie ook de vernietiging van alle kopieën van hun werk die de bedrijven bezitten, plus de trainingsdatasets en AI-modellen waarin dat werk is verwerkt.

In de rechtbankstukken wordt generatieve AI vergeleken met "een slang die in zijn eigen staart bijt": een technologie die uiteindelijk de organisaties vernietigt die de content produceren waarop ze is gebouwd. De advocaten van beide kranten stellen dat producten als ChatGPT en Microsofts Copilot weliswaar worden gepresenteerd als makers van nieuwe content, maar in werkelijkheid vooral bestaand, door mensen geschreven werk consumeren en er kopieën en afgeleide versies van teruggeven aan gebruikers.

Een groeiende rij aanklagers

The Seattle Times en Newsday zijn niet de eersten. Al in 2023 spande The New York Times een vergelijkbare zaak aan tegen OpenAI en investeerder Microsoft, wegens vermeende schending van het auteursrecht. Sindsdien hebben ook uitgevers als Ziff Davis, Merriam-Webster en Encyclopedia Britannica eigen zaken tegen OpenAI aangespannen, en sloot recent een groep van bijna 400 lokale Amerikaanse kranten zich aan met een vergelijkbare aanklacht tegen OpenAI en Microsoft. De kern van het geschil blijft steeds hetzelfde: mogen techbedrijven grote hoeveelheden tekst van nieuwssites gebruiken als trainingsdata voor hun AI-systemen, zonder daarvoor te betalen?

Opvallende twist bij Seattle Times

De zaak van The Seattle Times springt eruit om een bijzondere reden: Microsoft en OpenAI hebben in het verleden juist journalistieke projecten en beurzen van deze krant gefinancierd. Die eerdere samenwerking maakt de aanklacht des te opmerkelijker. Een woordvoerder van Microsoft laat aan het Amerikaanse mediaplatform GeekWire weten "verrast" te zijn door de rechtszaak, maar zegt ook "altijd bereid te zijn om aan tafel te gaan zitten en oplossingen voor dit soort geschillen te verkennen".

Voor foundation models zoals die van OpenAI is toegang tot grote hoeveelheden actuele, kwalitatief goede tekst essentieel om relevant te blijven. Nieuwsartikelen vormen daarbij een aantrekkelijke bron, omdat ze doorlopend geactualiseerde, feitelijke informatie bevatten. Uitgevers zien echter hun verdienmodel onder druk staan: als lezers een samenvatting van hun nieuws al via een chatbot krijgen, verdwijnt de noodzaak om de oorspronkelijke bron te bezoeken en daarmee advertentie-inkomsten of abonnementen. De uitkomst van deze en vergelijkbare rechtszaken kan bepalend worden voor de vraag of AI-bedrijven voortaan moeten betalen voor het trainingsmateriaal dat ze gebruiken, of dat de huidige praktijk van vrij gebruik overeind blijft.