Deense startup wil eiwit maken uit CO2 en waterstof, zonder landbouwgrond

React Foods, een startup uit Kopenhagen, heeft van het BioInnovation Institute (BII) een subsidie van 4,2 miljoen Deense kroon ontvangen, omgerekend ongeveer 560.000 euro. Het geld is bedoeld om een productieproces op te schalen waarbij micro-organismen en gist samen CO2 en hernieuwbare waterstof omzetten in eiwitrijke biomassa. Die biomassa moet uiteindelijk dienen als grondstof voor voedsel, bijvoorbeeld eiwitrepen en ingrediënten die ei- en zuiveleiwit kunnen vervangen.

Het bijzondere aan de aanpak is dat er geen landbouwgrond voor nodig is. Waar traditionele eiwitbronnen zoals soja of zuivel afhankelijk zijn van akkers, weiland en het weer, draait dit proces volledig op gassen en microben in een gesloten installatie. "We willen bestaande eiwitketens aanvullen met een duurzaam, veganistisch alternatief dat niet afhankelijk is van landbouwgrond en minder kwetsbaar is voor extreem weer en geopolitieke onzekerheid", zegt CEO Michael Martin.

Van CO2 naar azijn naar eiwit

Het proces verloopt in twee stappen. Eerst zetten micro-organismen CO2 en waterstofgas om in acetaat, de stof die ook de hoofdmoot vormt van azijn. Vervolgens wordt dat acetaat als voedingsbron gegeven aan gistcellen, die tijdens hun groei eiwitrijke biomassa aanmaken. Dit tweetrapsproces is een vorm van gasfermentatie: in plaats van suikers als grondstof te gebruiken, zoals bij traditionele fermentatie gebruikelijk is, dienen gassen als CO2 en waterstof als bouwstof.

De biomassa die daaruit ontstaat is nog geen kant-en-klaar voedingsmiddel. Het moet eerst verder bewerkt worden tot een ingrediënt met de juiste smaak en functionele eigenschappen, zodat het bruikbaar is in bijvoorbeeld een eiwitreep. React Foods gaat deze opschaling testen in pilotfaciliteiten op AU Viborg, het onderzoekscampus van Aarhus University in centraal Denemarken. Doel van de pilotfase is te bewijzen dat beide processtappen ook als één samenhangend systeem kunnen draaien, op een schaal die richting industriële productie beweegt.

Wetenschappelijke wortels in drie landen

React Foods is voortgekomen uit onderzoek van Aarhus University, Stanford University en de University of Tübingen, uitgevoerd binnen het Novo Nordisk Foundation CO2 Research Center (CORC). Het operationele team bestaat uit Martin, technisch directeur Nils Rohbohm en wetenschappelijk directeur Alberto Robazza, die beiden ook als postdoc-onderzoeker aan CORC verbonden zijn. De bredere groep oprichters omvat hoogleraren Lars Angenent (Tübingen), Alfred Spormann (Aarhus en Stanford) en Lars Ottosen (Aarhus), aangevuld met Jozef Pennings van Maastricht University. Zij vormen samen de wetenschappelijke adviesraad van het bedrijf.

React Foods staat niet alleen met dit soort onderzoek: Aarhus University is ook partner in het zogeheten Acetate Consortium, dat met steun van de Gates Foundation en de Novo Nordisk Foundation al langer experimenteert met acetaat als alternatief voor suiker in fermentatieprocessen. "Het CO2-naar-voedsel-concept biedt een kans om eiwit te produceren zonder extra landbouwgrond te gebruiken. Maar het is niet genoeg om de afzonderlijke processen te laten werken: we moeten ze verbinden tot één efficiënt systeem dat uiteindelijk op industriële schaal kan draaien", aldus Ottosen, hoofd van de afdeling Biological and Chemical Engineering aan Aarhus University.