OpenAI's wiskundige doorbraken zorgen voor onrust in de wetenschap

In augustus riep OpenAI ongeveer veertig wiskundigen bijeen om te bespreken wat er moet gebeuren als kunstmatige intelligentie het vakgebied voorbij dreigt te lopen. Aanwezigen zeggen dat het bedrijf liet doorschemeren dat zijn modellen honderden lang onopgeloste problemen hadden gekraakt, en vroeg om advies over hoe die resultaten het beste gepubliceerd konden worden. Volgens wiskundige Bryna Kra van Northwestern University drongen de aanwezigen er toen op aan dat OpenAI geen losse blogposts zou plaatsen, maar volledige wetenschappelijke papers zou schrijven zodat vakgenoten de bewijzen konden narekenen. "Dat advies is gewoon genegeerd," zegt ze tegen Wired.

Honderden bewijzen in één keer online

Volgens bronnen is OpenAI van plan binnenkort honderden oplossingen voor open wiskundige vraagstukken in een keer te publiceren op de ontwikkelaarswebsite GitHub. Het bedrijf bevestigt dat een nieuw intern model sinds eind augustus al meer dan honderd langlopende problemen heeft opgelost, waaronder een onderdeel van het beroemde Millennium-prijsprobleem rond de Navier-Stokesvergelijkingen, goed voor een beloning van een miljoen dollar. Om dat laatste probleem te kraken zette OpenAI naar eigen zeggen duizenden AI-agenten tegelijk aan het werk, nadat het bedrijf geruchten had gehoord dat anderen al dicht bij een oplossing zaten.

Voor veel wiskundigen is vooral de manier van publiceren een doorn in het oog. Resultaten verschijnen via blogposts in plaats van via peer review, waardoor vakgenoten ze moeilijk kunnen controleren en eerder werk van anderen vaak onvermeld blijft. Ook onderzoeker Levent Alpöge, verbonden aan concurrent Anthropic, kondigde zelf via een tweet aan dat hij een 87 jaar oud wiskundig vermoeden had weerlegd. Critici noemen dat soort aankondigingen 'wiskunde per tweet', een trend die volgens hen haaks staat op hoe de wetenschap normaal gesproken werkt.

Beschuldigingen van 'mobster'-gedrag

De spanningen liepen in september verder op. Wiskundige Tristan Buckmaster van New York University beschuldigt OpenAI ervan zijn ongepubliceerde werk aan een deel van het Millennium-probleem te hebben overgenomen, zonder zijn onderzoekspartner bij Anthropic de credits te geven. Volgens gespreksnotities die Wired heeft ingezien, suggereerde een OpenAI-onderzoeker daarbij dat een persbericht over de kwestie slecht zou zijn voor Buckmasters carrière. OpenAI ontkent dat er is gevraagd om een medeauteur weg te laten. Andere wiskundigen spreken van een ongezonde wedloop tussen OpenAI en Anthropic, die beide naar een beursgang toewerken. "Er is een gevoel van maffiapraktijken," zegt NYU-gastdocent Nestor Guillen.

Niet iedereen is somber

OpenAI zegt samen met een adviesgroep van het Institute for Advanced Study te werken aan een verantwoorde manier om toekomstige resultaten te delen, al is er nog geen concrete datum. Sommige wiskundigen blijven ondanks de onenigheid positief over de technologie zelf. Kra ziet AI als een nieuw gereedschap waarmee grotere vragen aangepakt kunnen worden, zolang bedrijven transparanter zijn over herkomst en verificatie van hun resultaten. Binnen OpenAI zouden sommige medewerkers intussen denken dat het vak wiskunde door AI feitelijk is 'doodverklaard' — een conclusie die het bedrijf zelf nadrukkelijk afwijst.