AI & computing › AI-gestuurde wetenschappelijke ontdekkingen
OpenAI claimt oplossingen voor honderden open wiskundeproblemen
OpenAI heeft 722 wiskundige manuscripten vrijgegeven die zijn geproduceerd door een nog niet uitgebracht AI-model. Een onafhankelijke groep topwiskundigen meldt dat de release oplossingen bevat voor honderden lang onopgeloste vraagstukken. De publicatie is het nieuwste hoofdstuk in een reeks omstreden AI-doorbraken in de wiskunde.
OpenAI heeft een grote bundel wiskundig werk gepubliceerd op GitHub: 722 manuscripten, verdeeld over 372 zogeheten 'resultaatfamilies' van onderling verwante papers. Het gaat om oplossingen die zijn gegenereerd door een frontier model van OpenAI dat nog niet publiek beschikbaar is. Het bedrijf had in september al aangekondigd dat zijn model 'meer dan honderd' langlopende open problemen had opgelost, verspreid over bijna alle wiskundige deelgebieden. Pas nu worden de details, de gebruikte rekenkracht en samenvattingen van de redenering van het model openbaar gemaakt.
Onafhankelijk toezicht door wiskundigen
Omdat eerdere aankondigingen van AI-bedrijven tot onrust leidden in de wiskundige gemeenschap, is dit keer een speciale adviesgroep betrokken: AGMAI, voluit de Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence. Deze groep van vooraanstaande wiskundigen moet bewaken dat resultaten op een verantwoorde manier naar buiten komen. Eind september publiceerde AGMAI al aanbevelingen: AI-labs zouden wiskundige resultaten snel en via gangbare academische kanalen moeten delen, en daarbij openheid moeten geven over het gebruikte model, de prompts en de rekenkosten. OpenAI zegt voor deze release die aanbevelingen te volgen, onder meer door een systeem voor revisies en citaties in de GitHub-repository op te zetten, en zegt te werken aan verdere community-alternatieven die aan de richtlijnen voldoen.
Opvallend is ook de informatie die OpenAI zelf geeft over de kosten: het gemiddelde resultaat zou zijn geproduceerd met een hoeveelheid rekenkracht die gelijk staat aan ongeveer drie uur 'denktijd' van de duurste ChatGPT Pro-variant. Daarmee geeft het bedrijf voor het eerst een indicatie van hoeveel reken- en energiekosten schuilen achter dit soort AI-gegenereerde wiskunde.
Discussie over erkenning en motieven
De snelheid waarmee OpenAI en concurrenten als Anthropic dit jaar de wiskunde zijn binnengestapt, heeft tot felle discussie geleid. Critici wijzen erop dat AI-modellen voortbouwen op decennia van werk van menselijke wiskundigen, zonder dat altijd duidelijk is hoe die bijdrage wordt erkend. AGMAI riep AI-bedrijven eerder op om wiskundige resultaten niet te gebruiken als marketingmiddel voor hun modellen, iets wat volgens de groep schadelijk is voor het vakgebied. De volledige impact van deze release moet nog blijken: wiskundigen hebben tijd nodig om de honderden oplossingen te controleren en te plaatsen binnen bestaand onderzoek. Eerder dit jaar leidden AI-resultaten ook al tot discussie rond een van de zeven beroemde millenniumprijsproblemen, wat laat zien hoe gevoelig dit terrein inmiddels is geworden.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als AI-modellen op grote schaal nieuwe wiskundige bewijzen kunnen leveren, verandert dat fundamenteel hoe wiskundig onderzoek wordt gedaan en gecontroleerd. Tegelijk dwingt het de wetenschap en de industrie om nieuwe afspraken te maken over peer review, erkenning van menselijk werk en transparantie over de gebruikte rekenkracht.
- Frontier model
- De nieuwste en krachtigste generatie AI-modellen van een bedrijf, vaak nog niet publiek beschikbaar voordat deze op de markt komt.
- AGMAI
- De Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence, een onafhankelijke groep topwiskundigen die AI-bedrijven adviseert over het verantwoord communiceren van AI-gegenereerde wiskunderesultaten.
- Peer review
- De traditionele wetenschappelijke controle waarbij vakgenoten een onderzoeksresultaat beoordelen voordat het als betrouwbaar wordt beschouwd.
- Millenniumprijsprobleem
- Een van zeven beroemde onopgeloste wiskundige vraagstukken waarvoor een prijs van een miljoen dollar staat.
- Resultaatfamilie
- Een groep van onderling verwante wiskundige papers die samen rond één thema of probleemcluster zijn gepubliceerd.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.