OpenAI richt wiskunde-adviesraad op na omstreden reeks AI-doorbraken

OpenAI kondigde maandag de oprichting aan van de Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence. De groep is ondergebracht bij het gerenommeerde Institute for Advanced Study (IAS) in Princeton, waar ooit Albert Einstein werkte. Doel is om wiskundigen een stem te geven in hoe OpenAI omgaat met AI-onderzoek dat rechtstreeks hun vakgebied raakt.

Aanleiding is de onstuimige publicatie van een oplossing voor het Navier-Stokes-probleem, een van de zeven beroemde millenniumprijsproblemen waar wiskundigen wereldwijd al decennia op vastlopen. De Navier-Stokesvergelijkingen beschrijven hoe vloeistoffen en gassen stromen en gelden als notoir lastig om volledig wiskundig te doorgronden. Naast dit resultaat meldt OpenAI dat hetzelfde interne AI-model inmiddels ruim honderd andere open problemen heeft opgelost, verspreid over vrijwel alle deelgebieden van de wiskunde.

Kritiek van Fieldsmedaillewinnaars

Het tempo waarin OpenAI en concurrenten als Google DeepMind met wiskundige doorbraken naar buiten komen, stuit op weerstand in de academische wereld. Eerder deze maand ondertekenden 25 winnaars van de Fieldsmedaille, de hoogste onderscheiding in de wiskunde, een open brief. Daarin stellen zij dat AI-labs door onderlinge concurrentie het wiskundig onderzoek dreigen te ondermijnen, onder meer door resultaten haastig en zonder gedegen controle te publiceren.

De nieuwe adviesgroep moet die zorgen deels wegnemen, al blijft de rol van de wiskundigen beperkt. Volgens OpenAI's aankondiging fungeert de groep als brug naar de wiskundige gemeenschap en helpt zij bij het beoordelen van de betekenis van nieuwe resultaten en het coördineren van publicaties. Leden krijgen geen betaling, maar behouden wel onafhandelijkheid: ze mogen ongevraagd advies geven, publiekelijk hun mening uiten en zelf beslissen wie er bij de groep komt.

Geen vinger aan de pols bij het tempo

Wat de groep nadrukkelijk niet mag doen, is het onderzoekstempo van OpenAI vertragen of bijsturen. "De groep is niet verantwoordelijk voor advies over de snelheid van onze interne voortgang in de wiskunde", schrijft OpenAI zelf. Ook het IAS benadrukt in een eigen verklaring dat het instituut geen beslissingsbevoegdheid heeft binnen enig AI-bedrijf en dat de verantwoordelijkheid voor besluiten bij het bedrijf zelf blijft liggen.

Negen prominente wiskundigen zijn als eerste lid aangesteld. Opvallend is dat van hen slechts één, Camillo De Lellis van het IAS, ook de kritische brief van de Fieldsmedaillewinnaars ondertekende. Dat roept de vraag op hoe kritisch de nieuwe adviesraad in de praktijk zal zijn tegenover het bedrijf dat haar in het leven heeft geroepen.