AI & computing › AI-gestuurde wetenschappelijke ontdekkingen
OpenAI's liefdadigheidsfonds trekt 125 miljoen dollar uit voor medisch onderzoek
De OpenAI Foundation, de liefdadigheidstak van het AI-bedrijf, deelt deze maand 125 miljoen dollar uit aan onderzoek naar gezondheid en biologie. Het is de eerste concrete stap van een fonds dat zich garant heeft gesteld voor minstens 25 miljard dollar aan giften en dat dankzij een belang van 26 procent in OpenAI tot de rijkste liefdadigheidsorganisaties ter wereld kan gaan behoren.
Het geld gaat naar uiteenlopende projecten. De grootste toekenning, 40 miljoen dollar, is voor de University of North Carolina at Chapel Hill, die onderzoek doet naar kankervaccins. Een team krijgt 15 miljoen dollar om beter te leren voorspellen hoe medicijnen langs de bloed-hersenbarrière en andere celmembranen glippen. Een kleiner bedrag van 500.000 dollar is bestemd voor een pilot die data van failliete biotechbedrijven een tweede leven moet geven. Eerder dit jaar maakte de stichting al 100 miljoen dollar vrij voor onderzoek naar de ziekte van Alzheimer.
Van chatbotbedrijf naar wetenschapsfinancier
De OpenAI Foundation ontstond in oktober 2025, na een ingrijpende herstructurering van het bestuur van OpenAI. Het bedrijf, bekend van ChatGPT, veranderde daarbij zijn juridische vorm en gaf de nieuwe stichting een belang van 26 procent. Omdat OpenAI zelf wordt gewaardeerd op ongeveer 1,4 biljoen dollar, is dat aandeel op papier enorm veel geld waard. Jacob Trefethen, voorheen actief bij het door miljardairs gefinancierde Coefficient Giving, leidt bij de stichting de tak levenswetenschappen. Volgens hem staat de organisatie nog maar aan het begin en wil ze snel schakelen.
De stichting richt zich voorlopig op drie gebieden: kunstmatige intelligentie tegen Alzheimer, vrij toegankelijke data voor gezondheidsonderzoek, en ziektes die wereldwijd meer dan een half miljoen doden per jaar veroorzaken, zoals tuberculose. Trefethen noemt dat laatste de grootste infectieziekte-killer ter wereld, met nog altijd te weinig goede behandelopties.
Meer data, meer doorbraken?
De redenering achter de aanpak is dat medische doorbraken vooral worden tegengehouden door een tekort aan bruikbare data. Trefethen stelt dat de combinatie van AI-gestuurde wetenschappelijke ontdekkingen en meer waarnemingen over ziektes de sleutel vormt tot vooruitgang. Daarom wil de stichting investeren in wat hij 'onderliggende wetenschappelijke infrastructuur' noemt: datasets waar niet alleen OpenAI, maar alle onderzoekers gebruik van kunnen maken.
Die aanpak roept ook vragen op. Data die specifiek voor biomedisch onderzoek wordt verzameld, kan namelijk ook de eigen taalmodellen van OpenAI trainen en zo krachtiger maken. Critici wijzen erop dat een filantropische tak die tegelijk het moederbedrijf voedt met waardevolle data, moeilijk volledig onafhankelijk kan opereren. De stichting zegt haar missie te zien als het laten profiteren van 'de hele mensheid' van AI, in lijn met de bredere ambitie van OpenAI om AGI te ontwikkelen die niemand benadeelt.
Vergelijkbare liefdadigheidsfondsen, zoals de Chan Zuckerberg Initiative die in 2016 beloofde alle ziektes voor het einde van de eeuw te genezen, tonen hoe lastig zulke beloftes waar te maken zijn. Voor de OpenAI Foundation is dit slechts de eerste ronde van wat een jarenlange investeringsgolf in gezondheidsonderzoek moet worden, met daarin een centrale rol voor kunstmatige intelligentie en het combineren van grote hoeveelheden medische data.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als AI-bedrijven structureel forse sommen geld gaan investeren in medische data en onderzoek, kan dat ziektes als Alzheimer en tuberculose sneller dichterbij een oplossing brengen. Tegelijk groeit de vraag hoe onafhankelijk zulke filantropische fondsen zijn wanneer het moederbedrijf zelf profiteert van de verzamelde data.
- OpenAI Foundation
- De non-profitstichting die sinds oktober 2025 de liefdadigheidsactiviteiten van OpenAI beheert en een aandeel van 26 procent in het bedrijf bezit.
- Bloed-hersenbarrière
- Een beschermend laagje cellen rond de hersenen dat bepaalt welke stoffen, waaronder medicijnen, het brein kunnen bereiken.
- Kankervaccin
- Een vaccin dat het immuunsysteem leert om kankercellen te herkennen en aan te vallen, vaak op maat gemaakt voor een specifieke patiënt of tumortype.
- AI-gestuurde wetenschappelijke ontdekkingen
- Het gebruik van kunstmatige intelligentie om patronen in grote hoeveelheden onderzoeksdata te herkennen en zo nieuwe wetenschappelijke inzichten te versnellen.
- Large language model
- Een AI-taalmodel, zoals de modellen achter ChatGPT, dat getraind is op enorme hoeveelheden tekst en data om taal te begrijpen en te genereren.
- AGI
- Kunstmatige algemene intelligentie: een hypothetische vorm van AI die op vrijwel elk gebied net zo goed of beter presteert dan mensen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
