Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels
Grootste groene-waterstoffabriek ter wereld: bouw NEOM-project afgerond
In het Saudi-Arabische woestijnproject NEOM is de bouw van 's werelds grootste fabriek voor groene waterstof voltooid. De installatie van 8,4 miljard dollar moet vanaf 2027 dagelijks 600 ton schone waterstof produceren, omgezet in groene ammoniak voor export. Het project geldt als test of hernieuwbare waterstof ook op industriële schaal rendabel te maken is.
Het NEOM Green Hydrogen and Ammonia-project, gelegen in de industriezone Oxagon in het noordwesten van Saudi-Arabië, is de bouwfase voorbij. Ontwikkelaar ACWA Power meldt dat de installatie nu in de commissioningfase zit: de periode waarin apparatuur wordt getest en op elkaar afgestemd voordat de eerste commerciële productie start. Die start staat gepland voor 2027, aldus ACWA Power-topman Samir Serhan.
Zon, wind en elektrolyse op reusachtige schaal
De fabriek combineert grootschalige zonne- en windparken met een elektrolyse-installatie van ongeveer 2,2 gigawatt, ondersteund door zo'n 4 gigawatt aan hernieuwbaar opwekvermogen. Bij elektrolyse wordt water met stroom gesplitst in waterstof en zuurstof. Omdat de gebruikte elektriciteit volledig uit zon en wind komt, spreken de ontwikkelaars van 'groene' waterstof: geen CO2-uitstoot bij de productie zelf. Op volle capaciteit moet de fabriek 600 ton waterstof per dag leveren, goed voor tot 1,2 miljoen ton groene ammoniak per jaar. Daarmee zou NEOM naar verwachting de grootste groene-waterstofinstallatie ter wereld worden, gemeten naar elektrolysecapaciteit.
Waarom ammoniak in plaats van pure waterstof
Waterstof is lastig en duur om over lange afstanden te vervoeren: het gas moet extreem gekoeld of onder hoge druk gezet worden. Ammoniak is compacter en makkelijker te verschepen, en geldt daarom als praktische drager om hernieuwbare energie tussen continenten te transporteren. Op de plaats van bestemming kan de ammoniak eventueel weer worden teruggezet in waterstof, bijvoorbeeld met een ammoniakreformer. Daarnaast is ammoniak zelf een grondstof voor kunstmest en wordt het onderzocht als brandstof voor de zeescheepvaart. Voor NEOM is er al een langlopende afnameovereenkomst voor de ammoniak, wat de financiering van het project mede mogelijk maakte.
Onderdeel van bredere energiestrategie
De financiering van 8,4 miljard dollar werd in 2023 rondgemaakt, met 6,1 miljard dollar aan non-recourse leningen van 23 banken en financiële instellingen. Het project is een samenwerking tussen ACWA Power, chemieconcern Air Products en NEOM zelf. Voor Saudi-Arabië, decennialang vooral bekend van olie en gas, past de fabriek in een strategie om met veel zon en wind uit te groeien tot exporteur van schone brandstoffen. Eerdere ramingen gaan ervan uit dat de installatie jaarlijks tot 5 miljoen ton CO2-uitstoot kan vermijden, doordat ze waterstof en ammoniak vervangt die anders uit aardgas of andere fossiele bronnen zouden komen. Hoeveel CO2-reductie in de praktijk wordt gehaald, hangt af van hoe efficiënt de fabriek straks echt draait.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als NEOM eenmaal draait, laat het zien of groene waterstof niet alleen in proefopstellingen maar ook op industriële schaal te maken is. Slaagt het project, dan kan het als blauwdruk dienen voor vergelijkbare fabrieken elders en versnelt dat de vervanging van fossiele waterstof en ammoniak in industrie en scheepvaart. Mislukt de opschaling, dan blijft groene waterstof voorlopig een duur nicheproduct.
- Groene waterstof
- Waterstofgas dat gemaakt is met stroom uit zon, wind of andere hernieuwbare bronnen, zodat er bij de productie geen CO2 vrijkomt.
- Elektrolyse
- Het proces waarbij elektrische stroom water splitst in waterstof en zuurstof.
- Groene ammoniak
- Ammoniak gemaakt met groene waterstof en stikstof uit de lucht, gebruikt als kunstmest, industriële grondstof of energiedrager.
- Gigawatt
- Eenheid voor vermogen, gelijk aan een miljard watt; wordt gebruikt om de omvang van grote energieprojecten te beschrijven.
- Ammoniakreformer
- Installatie die ammoniak weer omzet in waterstof, handig op de plek waar de waterstof uiteindelijk gebruikt wordt.
- Non-recourse financiering
- Een lening die alleen wordt terugbetaald uit de inkomsten van het project zelf, zonder dat de investeerders persoonlijk aansprakelijk zijn bij falen.
- CO2-reductie
- De mate waarin een technologie de uitstoot van kooldioxide vermindert ten opzichte van een fossiel alternatief.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
