NASA zoekt technologie voor stroom en zuurstof op de maanzuidpool

NASA heeft dinsdag een oproep gepubliceerd voor voorstellen die de ontwikkeling van technologie voor een basis op de maan moeten versnellen. Het gaat om systemen die nodig zijn om mensen langdurig te laten verblijven in het gebied rond de maanzuidpool, de regio waar de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie binnen het Artemis-programma een permanente aanwezigheid wil opbouwen.

Drie grote technische hindernissen

De oproep richt zich op drie concrete knelpunten. Ten eerste is er behoefte aan betrouwbare stroomopwekking: op de maan is geen stopcontact, en zonlicht valt er anders dan op aarde, met lange periodes van duisternis nabij de polen. Ten tweede zoekt NASA naar manieren om zuurstof te winnen uit het maanoppervlak. Die techniek, ook wel in-situ resourcegebruik (ISRU) genoemd, moet astronauten voorzien van ademlucht en mogelijk ook van brandstofbestanddelen, zonder dat alles vanaf de aarde hoeft te worden meegenomen. Ten derde wil NASA weten hoe bouwmaterialen zoals landingsplatforms, wegen en onderkomens direct van maanbodem, ofwel regoliet, gemaakt kunnen worden.

Waarom juist de zuidpool

De zuidpool van de maan geldt als aantrekkelijke vestigingsplek omdat er kraters liggen die nooit zonlicht ontvangen, de zogeheten permanent beschaduwde gebieden. Metingen wijzen erop dat daar waterijs verstopt zit, een grondstof die op termijn niet alleen drinkwater maar ook zuurstof en raketbrandstof zou kunnen leveren. Tegelijk maakt diezelfde duisternis het lastiger om zonne-energie op te wekken, wat de vraag naar alternatieve stroombronnen urgent maakt.

Met de oproep wil NASA bedrijven, universiteiten en onderzoeksinstellingen prikkelen om oplossingen te bedenken die verder gaan dan concepten op de tekentafel. De organisatie zet al langer in op samenwerking met de private sector om de kosten van maanmissies te drukken en de ontwikkeling te versnellen, een aanpak die eerder ook bij onbemande maanlanders is gevolgd. Voor een blijvende basis is meer nodig dan één lancering: astronauten moeten er weken tot maanden kunnen verblijven, wat vraagt om infrastructuur die grotendeels zichzelf kan onderhouden.

Technologie die uit de oproep voortkomt, kan ook buiten de ruimtevaart nut hebben. Systemen voor zuurstofwinning uit gesteente en compacte energieopwekking onder extreme omstandigheden raken aan onderzoeksgebieden die ook op aarde relevant zijn, bijvoorbeeld voor afgelegen locaties zonder stroomnet. Wanneer NASA voorstellen selecteert en welke partijen meedingen, is nog niet bekendgemaakt.