Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels
Jacht op waterstof diep in de aarde: nog geen enkele vondst rendabel
Tientallen bedrijven zoeken wereldwijd naar waterstofgas dat van nature diep in de aardkorst zit. Als die zoektocht slaagt, ligt er een schone brandstofbron die eeuwenlang mee kan gaan. Tot nu toe heeft echter niemand een rendabele vondst gemeld.
Onder onze voeten zit mogelijk een enorme voorraad schone energie: waterstofgas dat de aarde zelf al miljoenen jaren produceert. Wetenschappers schatten dat er biljoenen tonnen van dit gas in de aardkorst zitten. Als slechts een klein deel daarvan winbaar blijkt, zou dat de wereldwijde vraag naar waterstof eeuwenlang kunnen dekken. Die belofte heeft een ware zoektocht op gang gebracht, met tientallen startups die overal ter wereld naar deze zogeheten witte waterstof boren.
Hoe ontstaat waterstof onder de grond?
Natuurlijke waterstof ontstaat wanneer bepaalde ijzerrijke gesteenten in contact komen met water. Bij dit proces, serpentinisatie genoemd, reageert het gesteente chemisch met water en komt waterstofgas vrij. Dat gebeurt vooral in oude oceanische rotsformaties, die door plaattektoniek soms op het land terecht zijn gekomen. Bedrijven speuren naar plekken waar dit proces zich al miljoenen jaren afspeelt en waar het gas mogelijk is opgehoopt in ondergrondse reservoirs, vergelijkbaar met een aardgasveld.
Om deze reservoirs op te sporen en te bereiken, is diep boorgat-onderzoek nodig. Dat is kostbaar en onzeker: geologen moeten eerst inschatten waar de juiste gesteentelagen liggen voordat er ook maar één boring wordt gezet.
Koloma en de race in het Midwesten
Een van de meest opvallende spelers is het Amerikaanse bedrijf Koloma, dat financiering kreeg van Microsoft-oprichter Bill Gates. Het bedrijf onderzoekt de Amerikaanse Midwest, waar het hoopt oude oceanische gesteenten aan te boren die geschikt zijn voor waterstofproductie. Koloma is niet de enige: over de hele wereld doen tientallen startups vergelijkbaar onderzoek, van Australië tot Frankrijk.
Toch is de balans tot dusver mager. Geen enkel bedrijf heeft een reservoir gevonden dat commercieel exploiteerbaar is. Ook is er weinig publieke data beschikbaar over wat er tot nu toe wél is aangetroffen, wat het voor buitenstaanders lastig maakt de voortgang van deze sector te beoordelen. Deze vorm wordt ook wel gestimuleerde geologische waterstof genoemd wanneer bedrijven actief ingrijpen om de natuurlijke reactie te versnellen.
Waterstof geldt al langer als een kansrijke schone brandstof, omdat de verbranding ervan geen CO2 uitstoot. Groene waterstof, gemaakt met stroom uit zon en wind, is echter duur om te produceren. Natuurlijke waterstof zou in potentie veel goedkoper zijn, mits de winning op grote schaal haalbaar blijkt. Of dat lukt, moet de komende jaren duidelijk worden: de sector bevindt zich nog in een vroege verkenningsfase, met veel hoop maar nog weinig harde resultaten.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als de zoektocht naar natuurlijke waterstof slaagt, kan dat een goedkope en schone energiebron opleveren zonder de hoge kosten van kunstmatig geproduceerde groene waterstof. Voorlopig blijft het echter bij exploratie: zonder bewezen, winbare reservoirs blijft dit toekomstmuziek.
- Witte waterstof
- Waterstofgas dat van nature in de aardkorst ontstaat, in tegenstelling tot waterstof die industrieel wordt geproduceerd.
- Serpentinisatie
- Een chemische reactie tussen ijzerrijke gesteenten en water waarbij onder meer waterstofgas vrijkomt.
- Boorgat
- Een diepe boring in de aardkorst waarmee geologen ondergrondse lagen onderzoeken of grondstoffen winnen.
- Gestimuleerde geologische waterstof
- Waterstofproductie waarbij bedrijven het natuurlijke proces in de ondergrond actief proberen te versnellen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
