India opent kwantumhub met 25-qubit systeem in Bengaluru

Het Manipal Institute of Technology in Bengaluru heeft een nieuwe faciliteit geopend onder de naam Quantum-Hub@MAHE. Het lab is opgezet door Manipal Academy of Higher Education en moet studenten, onderzoekers en bedrijven laten experimenteren met echte kwantumcomputing-hardware. Het initiatief past in de Indiase National Quantum Mission, een overheidsprogramma dat miljarden investeert in kwantumonderzoek en -industrie.

De faciliteit begint met een systeem van 25 qubits, de rekeneenheden van een kwantumcomputer. Dat systeem draait in een open-architectuur verdunningskoelkast, een machine die apparatuur tot bijna het absolute nulpunt afkoelt. Die extreme kou is nodig omdat qubits al bij de kleinste trilling of warmte hun informatie verliezen. Het lab wil in stappen opschalen: eerst naar proof-of-concept-systemen met 150 qubits, en uiteindelijk naar industriële machines met meer dan 1.000 qubits. Daarmee volgt India een vergelijkbaar pad als landen als de Verenigde Staten, China en Nederland, die ook werken aan steeds grotere kwantumprocessoren.

Samenwerking met Europese bedrijven

Voor de opbouw en het onderhoud van het systeem werkt MIT Bengaluru samen met vier buitenlandse bedrijven. Het Finse QuantrolOx levert software die automatisch qubits afstelt en stabiel houdt, vergelijkbaar met een kwantumbesturingsstack die de hardware aanstuurt. Het eveneens Finse Bluefors bouwt de koelsystemen, het Nederlandse Qblox levert de elektronica om de qubits aan te sturen en uit te lezen, en het Zweedse ConScience draagt bij aan onderzoek en testinfrastructuur. Voor de officiële opening reisden Indiase studenten en docenten af naar het laboratorium van QuantrolOx bij QuTech, de kwantumonderzoeksgroep van de TU Delft, om praktijkervaring op te doen met het bouwen en bedienen van koelsystemen en supergeleidende hardware.

Opleiden van een nieuwe generatie ingenieurs

Het lab moet niet alleen hardware leveren, maar vooral mensen opleiden. MIT Bengaluru wil voor eind december 2026 honderd kwantumingenieurs hebben getraind. Daarnaast zijn er bewustwordingsprogramma's gepland, met zomer- en winterkampen voor scholieren uit de laatste jaren van de middelbare school, ook in landelijke gebieden van India. Het idee is dat toekomstige toepassingen van kwantumtechnologie op het terrein van gezondheidszorg, farmacie, oncologie, ruimtevaart en geavanceerde dataverwerking liggen. Door nu al praktijkgerichte kennis op te bouwen, hoopt India niet afhankelijk te blijven van buitenlandse kwantumhardware, maar zelf een rol te spelen in een technologie die wereldwijd nog in de kinderschoenen staat.