Deze fusiestartups haalden elk meer dan 100 miljoen dollar op

Commonwealth Fusion Systems (CFS) is veruit de grootste speler in de fusiesector. Het bedrijf uit Massachusetts haalde in juli nog 1 miljard dollar op en komt daarmee op een totaal van 3,94 miljard dollar aan opgehaald kapitaal. CFS bouwt Sparc, een tokamak-reactor die gebruikmaakt van supergeleidende lintkabel om een krachtig magneetveld op te wekken. Dat veld moet het superhete plasma vasthouden waarin de fusiereactie plaatsvindt. CFS verwacht dat Sparc eind 2026 of begin 2027 operationeel is en rond 2027 het punt bereikt waarop de reactor meer energie oplevert dan er nodig is om het plasma te verhitten. Google heeft al toegezegd de helft van de stroom te kopen van Arc, de commerciële centrale die CFS later dit decennium wil bouwen bij het Amerikaanse Richmond.

Andere routes naar fusie-energie

Niet elk bedrijf zet in op dezelfde techniek. Helion Energy uit de staat Washington haalde 3,2 miljard dollar op, het op een na hoogste bedrag, en heeft de meest ambitieuze planning: al in 2028 wil het bedrijf elektriciteit leveren aan Microsoft. Helion gebruikt een reactorontwerp dat bekendstaat als 'field-reversed configuration', ofwel veldomkeerconfiguratie, waarbij twee plasmawolken met hoge snelheid op elkaar worden afgevuurd. Concurrent TAE Technologies gebruikt een vergelijkbare opstelling, maar stabiliseert het plasma extra met deeltjesbundels. TAE kondigde eind 2025 een fusie aan met het mediabedrijf van de Amerikaanse president Donald Trump, een deal die het bedrijf tot 300 miljoen dollar aan directe betalingen oplevert.

Pacific Fusion koos voor inertiële opsluiting, maar dan zonder lasers. Het bedrijf gebruikt 156 gelijktijdig afvurende Marxgeneratoren die in honderd nanoseconden 2 terawatt aan vermogen op een klein doelwit richten. Die aanpak leverde meteen een investeringsronde van meer dan 1 miljard dollar op, die in fases wordt uitbetaald naarmate het bedrijf mijlpalen haalt. Proxima Fusion uit Duitsland zet juist in op de stellarator, een reactortype dat plasma net als een tokamak in een ring vangt, maar dan met een verdraaide vorm die de stabiliteit verbetert. Het bedrijf profiteert van de nabijheid van de succesvolle Wendelstein 7-X-reactor in Duitsland en haalde ruim 682 miljoen dollar op.

Voorzichtige tussenstap

Niet elk bedrijf mikt meteen op een elektriciteitscentrale. Shine Technologies, dat 1 miljard dollar ophaalde, verdient nu al geld met neutronentests, medische isotopen en het recyclen van radioactief afval. Pas als de techniek volwassen genoeg is, kiest het bedrijf voor een definitief reactorontwerp. Die gefaseerde aanpak past bij een sector die record na record aan investeringen breekt, maar waarin nog geen enkel bedrijf daadwerkelijk stroom aan het net heeft geleverd. Volgens het Lawson-criterium, de rekensom die aangeeft wanneer een fusiereactie zichzelf in stand houdt, moeten temperatuur, dichtheid en opsluitingstijd van het plasma precies op elkaar aansluiten. Tot nu toe is dat alleen in laboratoriumproeven gelukt, niet in een commerciële centrale.