Frankrijk: fermentatie dichter bij winst dan kweekvlees, kies nu EU-standpunt

Het Franse inspectieorgaan CGAAER, dat valt onder het ministerie van Landbouw, publiceerde op 14 september een rapport van 76 pagina's over de toekomst van cellulaire landbouw. De twee inspecteurs die het schreven, spraken met regelgevers, onderzoekers en bedrijven in Frankrijk en de EU, en haalden informatie op bij Franse ambassades in zes landen die verder zijn met nieuwe eiwitbronnen. Hun belangrijkste conclusie: precisiefermentatie heeft een volwassener productieproces dan kweekvlees en heeft meer kans om op korte termijn winstgevend te worden.

Eerste kweekvleesdossier ligt al bij Brussel

De Europese Unie heeft inmiddels twintig producten op basis van precisiefermentatie goedgekeurd, waarvan achttien humane melkoligosacchariden. Kweekvlees is nog geen enkele keer toegelaten. Het enige dossier dat momenteel door de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA wordt beoordeeld, komt van het Franse bedrijf Parima: gekweekte eendencellen. Parima ontstond in oktober 2025 uit een fusie van de bedrijven Gourmey en Vital Meat, en won eerder al goedkeuring in Singapore voor gekweekte kip en eend. Onder de Novel Food-verordening kunnen EU-lidstaten milieu-, ethische of culturele bezwaren inbrengen tegen een novel food-dossier, en een blokkerende groep landen kan een goedkeuring tegenhouden. De auteurs verwachten dat dit soort discussie losbarst zodra het Parima-dossier ter stemming komt: in januari 2024 verzetten Frankrijk, Italië en Oostenrijk zich al tegen kweekvlees in de EU-landbouwraad, gesteund door negen andere lidstaten.

Subsidies stoppen bij de fabriekspoort

Franse startups zoals Standing Ovation, dat met steun van het investeringsprogramma France 2030 werkt aan caseïne, en het publiek-private samenwerkingsverband Ferments du Futur, kregen wel hulp bij onderzoek. Maar zodra het gaat om de bouw van een eerste fabriek op industriële schaal, droogt de financiering op. Volgens het rapport zijn recente aanvragen voor publieke steun in de sector stuk voor stuk afgewezen om politieke redenen. De adviseurs pleiten ervoor dat Frankrijk veelbelovende bedrijven financieel steunt, zodat ze niet naar het buitenland vertrekken, en dat EFSA bedrijven eerder in het proces gaat begeleiden — naar het voorbeeld van het Europees Geneesmiddelenbureau, dat fabrikanten van nieuwe therapieën al vroeg advies geeft.

Franse consument blijft sceptisch

Uit enquêtes blijkt dat slechts 20 procent van de Fransen positief staat tegenover kweekvlees, wat van Frankrijk een van de meest terughoudende landen maakt; tegenover precisiefermentatie is minder weerstand. Beide technologieën gebruiken tot 99 procent minder land dan het houden van vee, maar de auteurs noemen de klimaatwinst voorlopig speculatief vanwege het energieverbruik van bioreactoren, en vragen om per product een volledige levenscyclusanalyse. Ze zien kweekvlees vooral als aanvulling voor dure niches zoals foie gras, ver verwijderd van concurrentie met de reguliere vee- en pluimveehouderij. Voor precisiefermentatie verwachten ze juist dat krapte op de markt voor dierlijke eiwitten de producten op termijn concurrerend en winstgevend maakt.