Italiaans bedrijf slaat stroom op in kooldioxide, niet in lithium

Zonne- en windenergie zijn inmiddels de goedkoopste en snelst te bouwen stroombronnen. Maar ze leveren niet altijd evenveel op: bij bewolking of windstilte valt de productie terug. Daarom zoeken energiebedrijven naar manieren om overtollige stroom te bewaren voor momenten dat die nodig is. Het Italiaanse bedrijf Energy Dome, opgericht in 2020 en gevestigd in Milaan, doet dat met iets onverwachts: kooldioxide.

Het hart van een installatie is een witte koepel zo groot als zeven voetbalvelden, gevuld met ongeveer 2.000 ton CO2. Is er stroom over, bijvoorbeeld van een zonnepark, dan persen compressoren het gas samen tot vloeistof, die in stalen tanks wordt opgeslagen. Dat proces wekt warmte op, die wordt vastgehouden in een speciaal warmteopslagmateriaal. Is er juist vraag naar stroom, dan laat het systeem de vloeibare CO2 weer verdampen met die bewaarde warmte. Het gas drijft vervolgens een turbine aan die elektriciteit opwekt, waarna het terugstroomt naar de koepel voor een nieuwe cyclus.

Geen grot nodig

Energie opslaan door gas samen te persen is niet nieuw: nutsbedrijven gebruiken al decennia ondergrondse grotten om samengeperste lucht te bewaren. Het voordeel van Energy Dome is dat de techniek geen specifieke ondergrond vereist. Daardoor is het systeem overal op aarde te bouwen, in tegenstelling tot langdurige energieopslag die afhankelijk is van zout- of gesteentelagen. De eerste commerciële centrale kwam in 2025 in gebruik op het Italiaanse eiland Sardinië, met een capaciteit van 200 megawattuur. Dat is genoeg om ongeveer 18.000 Italiaanse huishoudens tien uur van stroom te voorzien.

Energy Dome rekent voor dat zijn technologie voor een opslagsysteem van acht uur 10 tot 15 procent goedkoper uitpakt dan een vergelijkbare installatie met lithium-ion accu's. Bij langere opslagduur, tot 24 uur, wordt het voordeel nog groter. De reden: lithium-ion wordt duurder naarmate de opslagduur toeneemt, omdat je simpelweg meer cellen nodig hebt. Energy Dome gebruikt juist bestaande, op de plank beschikbare apparatuur zoals compressoren en opslagtanks, waardoor het bedrijf naar eigen zeggen sneller kan opschalen.

Minder efficiënt, niet altijd schoon

Toch kleven er haken en ogen aan de techniek. Energy Dome heeft tot nu toe maar één werkende centrale, terwijl het bedrijf wereldwijd plannen heeft voor 30 gigawattuur aan projecten. Ook is het systeem minder efficiënt dan een elektrochemische batterij: ongeveer 70 procent van de opgeslagen stroom komt terug het net op, tegenover gemiddeld 90 procent bij lithium-ion. Sommige concurrerende technieken, zoals ijzer-luchtbatterijen, scoren met zo'n 50 procent nog lager. Daarnaast biedt Energy Dome ook een variant aan die gasturbines op aardgas combineert met de CO2-opslag. Die versie draait efficiënter, maar stoot wel broeikasgassen uit.

Omdat de techniek is opgebouwd uit standaardonderdelen, duurt het volgens Energy Dome maar twee jaar van contract tot werkende centrale. In juni 2026 tekende het bedrijf een deal met Google voor een centrale van 200 megawattuur in Ierland, die in 2028 moet gaan draaien.