Amerikaans bedrijf test mini-kernreactor Unity in testbed DOME

Het Amerikaanse Department of Energy (DOE) heeft Deployable Energy geselecteerd om zijn Nuclear Unity Battery te testen in DOME, een testfaciliteit op het terrein van het Idaho National Laboratory. De test, gepland voor 2027, moet aantonen dat de reactor op volle kracht 1 megawatt aan elektriciteit kan opwekken. Dat is genoeg stroom voor enkele honderden huishoudens.

Van nul naar vol vermogen

Unity is een microreactor: een kleine, verplaatsbare kernreactor die past op een vrachtwagen en is bedoeld voor plekken waar een regulier stroomnet ontbreekt of uitvalt. Denk aan afgelegen gemeenschappen, rampgebieden, militaire missies en fabrieken die onafhankelijk van het net willen opereren. De reactor wordt gekoeld met helium en gebruikt gewoon water om de kernreactie te vertragen, een combinatie die volgens de ontwikkelaar relatief eenvoudig en veilig is.

Eerder dit jaar bereikte Unity al kritikaliteit bij nul vermogen: het punt waarop een kernreactie zichzelf in stand houdt, maar nog geen bruikbare energie oplevert. Dat gebeurde via het Nuclear Energy Launch Pad, een initiatief van het National Reactor Innovation Center (NRIC) waarmee de Amerikaanse overheid veelbelovende reactorontwerpen versneld naar de praktijk wil brengen, buiten de normale, jarenlange vergunningsprocedure van de Nuclear Regulatory Commission om. Unity was de derde reactor die dit jaar voor de deadline van 4 juli die mijlpaal haalde, en de eerste die onder het Launch Pad-programma werd geselecteerd.

Een hergebruikte kernreactor als testbed

De test in DOME vormt de volgende stap: een volledige demonstratie op vol vermogen, waarbij ook besturing, veiligheidssystemen en operationele procedures worden doorgelicht. DOME staat voor Demonstration of Microreactor Experiments en is gevestigd in het oude insluitgebouw van de Experimental Breeder Reactor-II, een kweekreactor die van 1964 tot 1994 draaide. Het 30 meter hoge koepelgebouw is geschikt gemaakt om meerdere nieuwe reactorconcepten na elkaar te testen, zodat ontwikkelaars sneller en goedkoper data verzamelen voor een eventuele commerciële vergunning.

Deployable Energy betaalt de testcampagne zelf en moet onderweg concrete mijlpalen halen om zijn gereserveerde tijd in de faciliteit te behouden. Het bedrijf is niet de eerste gebruiker: energiebedrijf Radiant voert er al een jaar lang testen uit met zijn Kaleidos-reactor, en ook Westinghouse heeft tijd gekregen voor zijn eVinci-ontwerp. Volgens NRIC-directeur Brad Tomer groeit de belangstelling van bedrijven voor deze testreactor gestaag, wat volgens hem laat zien dat de sector steeds dichter bij echte commercialisering komt.