Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels
Delaware krijgt fabriek die groene waterstof én zeldzaam zwaar water maakt
In Dover, Delaware, bouwt de Amerikaanse start-up Aternium een fabriek die met zonne- en windstroom niet alleen groene waterstof maakt, maar ook zwaar water: een schaarse grondstof voor kankeronderzoek, kernenergie en chips. Het project moet groene waterstof rendabeler maken nu de federale subsidiepot van 7 miljard dollar voor waterstofprojecten grotendeels is geschrapt.
Waterstof is de smeerolie van de moderne industrie. De stof wordt gebruikt bij olieraffinage, metaalbewerking, voedselverwerking, kunstmest en medicijnen. Het probleem: bijna alle waterstof in de Verenigde Staten wordt gemaakt uit aardgas, wereldwijd aangevuld met kolen. Dat maakt waterstof een van de lastigste knelpunten in de energietransitie. Er bestaat een schoner alternatief: groene waterstof, gemaakt door met stroom uit zon en wind water te splitsen in een proces dat elektrolyse heet. De prijs van groene waterstof daalt gestaag dankzij betere elektrolyse-apparatuur. De Amerikaanse start-up Aternium wil dat proces nu extra rendabel maken door er een tweede, waardevolle stof uit te halen: deuteriumoxide, beter bekend als zwaar water.
Een zeldzame vorm van waterstof
Deuterium is een isotoop van waterstof: chemisch nagenoeg identiek, maar met een extra neutron in de kern. Het zit van nature in alle water op aarde, ook in het water in ons lichaam, in piepkleine hoeveelheden. Wordt dat deuterium geconcentreerd in water, dan ontstaat deuteriumoxide, ofwel zwaar water. Die stof is onmisbaar voor kankeronderzoek en wordt daarnaast gebruikt in de defensie-industrie, de productie van chips, geavanceerde elektronica, kernenergie en experimentele kernfusie. Toch heeft de Verenigde Staten momenteel geen enkele fabriek die zwaar water op commerciële schaal produceert. Het land is voor deze strategische grondstof afhankelijk van het buitenland, inclusief landen die als geopolitieke rivaal gelden. Aternium wil daar verandering in brengen door groene waterstof en zwaar water in één installatie te combineren.
Fabriek in Delaware draait volledig op groene stroom
Op 4 augustus maakte Aternium bekend dat zijn eerste fabriek verrijst op Garrison Oak Technical Park, een bedrijventerrein in Dover, Delaware. De aankoop van de grond moet later dit jaar rond komen. Op het terrein staan zowel een zonnepark als een gascentrale, maar die laatste blijft buiten beeld: Aternium belooft uitsluitend hernieuwbare stroom te gebruiken. Het bedrijf wil daarna doorgroeien naar de buurstaten New Jersey en Pennsylvania, met extra windmolens en zonnepanelen om de uitbreiding van stroom te voorzien.
Waterstofhubs overleven, maar met minder geld
Het nieuws komt op een moment dat de Amerikaanse waterstofsector juist een fors financieel gat likt. President Donald Trump schrapte kort na zijn aantreden een subsidieprogramma van 7 miljard dollar dat onder zijn voorganger Joe Biden bedoeld was om regionale waterstof-hubs op te zetten. Toch overleefden niet alle plannen de bezuiniging. In het oosten van Pennsylvania, New Jersey en Delaware blijft de zogeheten MACH2-hub overeind, gericht op groene waterstof uit zon, wind en kernenergie. Die hub kreeg wel maar een fractie van de oorspronkelijk beloofde federale steun. In het westen van Pennsylvania, waar de aardgaslobby sterk staat, gaat de ARCH2-hub door met tot 750 miljoen dollar aan federale steun, gecombineerd met afvang en opslag van CO2. Aternium rekent voor zijn eigen plannen niet op subsidies uit een van beide hubs. Het bedrijf zegt zijn businessmodel te baseren op marktwerking: de combinatie van groene waterstof en zwaar water moet de installatie ook zonder overheidssteun rendabel maken.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Door groene waterstof te combineren met de productie van zwaar water, kan een elektrolysefabriek twee vliegen in één klap slaan: schone waterstof voor de industrie én een strategische grondstof waar de VS nu volledig van het buitenland afhankelijk zijn. Als dit model werkt zonder overheidssubsidie, kan het de businesscase voor groene waterstof elders in de wereld verbeteren, ook nu politieke steun voor klimaatprojecten afneemt.
- Groene waterstof
- Waterstof die wordt gemaakt door water te splitsen met stroom uit zon of wind, in plaats van uit aardgas of kolen.
- Elektrolyse
- Het proces waarbij elektrische stroom water splitst in waterstof en zuurstof.
- Deuterium
- Een zware, stabiele variant (isotoop) van waterstof met een extra neutron in de kern, die van nature in kleine hoeveelheden in al het water op aarde voorkomt.
- Deuteriumoxide (zwaar water)
- Water waarin het waterstof grotendeels is vervangen door deuterium; gebruikt in kankeronderzoek, kernenergie, kernfusie en de chipindustrie.
- Isotoop
- Een variant van een chemisch element met hetzelfde aantal protonen maar een ander aantal neutronen, waardoor het iets zwaarder of lichter is.
- Kernfusie
- Een energietechniek waarbij atoomkernen samensmelten en daarbij enorme hoeveelheden energie vrijgeven, vergelijkbaar met het proces in de zon.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
