Claude vindt nieuw enzymsysteem, maar CRISPR-expert wuift ontdekking weg

Duizenden AI-agenten aan het werk

Voor het onderzoek zette Anthropic ongeveer 950 AI-agenten in: kopieën van het taalmodel Claude die zelfstandig taken uitvoeren. Gedurende 21 uur doorzochten ze openbare DNA-databanken op zoek naar reverse transcriptases, enzymen die het genetisch materiaal RNA omzetten in DNA. In totaal werden meer dan 200.000 van deze enzymen geanalyseerd. Mensen bepaalden vooraf de onderzoeksvraag en voerden achteraf de laboratoriumproeven uit; het analysewerk deed Claude grotendeels zelf.

Bij dat speurwerk stuitte het systeem op een ongewoon enzym, met daarnaast opvallend herhalende DNA-sequenties. Anthropic doopte de vondst ART. Het systeem duikt vooral op in bacteriofagen, virussen die specifiek bacteriën infecteren. Wat het enzymsysteem precies doet, is nog onbekend. CRISPR, waar ART qua vorm aan doet denken, is een techniek waarmee wetenschappers DNA gericht kunnen knippen en bewerken en die de biotechnologie de afgelopen jaren ingrijpend heeft veranderd. Anthropic noemt de vondst een van de eerste concrete resultaten van zijn biologielab in de Bay Area, dat in het voorjaar van 2026 zijn deuren opende.

CRISPR-pionier is niet onder de indruk

Niet iedereen deelt het enthousiasme. Lucas Harrington, die promoveerde onder Nobelprijswinnaar Jennifer Doudna, medeontdekker van CRISPR-Cas9, en met haar het biotechbedrijf Mammoth Biosciences oprichtte, plaatste kritische kanttekeningen op X. Zijn bedrijf gebruikt zelf al jaren vergelijkbare zoekmethoden om nieuwe CRISPR-systemen op te sporen in het genetisch materiaal van bacteriën en virussen.

Volgens Harrington bestaat de gebruikte techniek, het systematisch doorzoeken van genoomdatabanken naar interessante enzymen, al decennia. Systemen die sterk lijken op wat Claude vond, zijn volgens hem al sinds 2008 bekend in de wetenschappelijke literatuur. Het lastige werk begint pas daarna: uitzoeken wat zo'n enzymsysteem in de praktijk doet en of het ook echt bruikbaar is, bijvoorbeeld voor gentherapie. Dat bewijs heeft Anthropic nog niet geleverd, aldus Harrington. Vroege, ongeverifieerde resultaten presenteren als grote wetenschappelijke doorbraak helpt het vakgebied volgens hem niet vooruit.

Wat zegt dit over AI in de wetenschap?

De episode laat zien hoe lastig het is om de waarde van AI-gedreven onderzoek op waarde te schatten. Grote taalmodellen als Claude kunnen razendsnel enorme hoeveelheden data doorspitten, werk waar mensen weken of maanden voor nodig zouden hebben. Maar het herkennen van een patroon in DNA is iets anders dan bewijzen dat die vondst ook biologisch relevant is. Die laatste, tijdrovende stap moet nog altijd in een fysiek laboratorium gebeuren, met kweekschaaltjes en geduldige onderzoekers. Anthropic experimenteert in zijn biologielab met AI-agenten als virtuele onderzoeksassistenten die dag en nacht kunnen doorwerken. Critici als Harrington waarschuwen ondertussen dat marketing en wetenschappelijke onderbouwing niet door elkaar moeten gaan lopen, zeker niet in een vakgebied waar overdreven claims het vertrouwen van de wetenschappelijke gemeenschap snel kunnen schaden.