Biotech & leven › Kweekvlees & cellulaire landbouw
Britse voedselwaakhond maakt export van kweekvlees naar niet-EU-landen makkelijker
De Britse voedselautoriteit FSA heeft een stappenplan gepubliceerd waarmee bedrijven kweekvlees makkelijker kunnen exporteren naar landen buiten de EU. De routekaart komt op een cruciaal moment: begin volgende week sluiten het Verenigd Koninkrijk en de EU onderhandelingen af over een handelsakkoord dat grote gevolgen kan hebben voor de kweekvleessector.
De Food Standards Agency (FSA), de Britse evenknie van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, heeft samen met Food Standards Scotland een negen-stappenplan gepubliceerd voor bedrijven die kweekvlees willen exporteren naar landen buiten de Europese Unie. Kweekvlees, ook wel cellulair vlees genoemd, wordt gemaakt door dierlijke cellen te laten groeien in bioreactoren, zonder dat daarvoor een dier wordt geslacht. Juridisch gezien valt het niet onder vleesproducten, maar onder verwerkte producten van dierlijke oorsprong, omdat de gekweekte celmassa na de oogst altijd nog wordt verwerkt tot een eindproduct.
De routekaart is onderdeel van het zogeheten Cell-Cultivated Products Sandbox Programme, een proefomgeving waarin de FSA samen met bedrijven en onderzoekers werkt aan regels voor kweekvlees. Dat programma loopt tot februari 2027 en wordt gefinancierd door het Britse Department of Science and Technology. Het is inmiddels de negende beleidsdocument die uit dit traject voortkomt.
Van markttoegang tot grensinspectie
Het stappenplan begint met het checken of een bedrijf toegang heeft tot de markt van het doelland en of het voldoet aan Britse productievereisten. Daarna volgen de import-, marketing- en voedselveiligheidsregels van het bestemmingsland, gevolgd door de vraag of er een exportgezondheidscertificaat nodig is. Vervolgens moeten bedrijven een douaneaangifte indienen bij de Britse belastingdienst HMRC, de temperatuur tijdens transport bewaken en etikettering aanpassen aan lokale eisen. Tot slot moeten ze een volledig dossier met traceerbaarheidsgegevens, risicoanalyses en certificaten klaarmaken, en bij verzending de koudeketen in stand houden en rekening houden met grenscontroles.
Thomas Vincent, plaatsvervangend innovatiedirecteur van de FSA, zegt dat bedrijven hadden aangegeven dat ze behoefte hadden aan een duidelijker overzicht van het exportproces over verschillende overheidsdiensten heen. De guidance garandeert geen markttoegang, maar moet het proces beter begrijpelijk maken.
Nog geen groen licht voor menselijke consumptie
Opvallend is dat het Verenigd Koninkrijk zelf nog geen enkel kweekvleesproduct heeft goedgekeurd voor menselijke consumptie. Alleen twee producten voor dierenvoeding kregen al een vergunning, een categorie die niet onder de FSA valt. Minstens zes aanvragen voor menselijk voedsel liggen nu ter beoordeling, van onder meer het Israëlische Aleph Farms, het Nederlandse Mosa Meat uit Maastricht en het Franse Parima, moederbedrijf van Gourmey en Vital Meat.
De exportguidance komt een week voor de Britse-EU-top op 20 november, waar onderhandelaars een akkoord over sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS) willen afronden. Dat akkoord moet handel tussen het VK en de EU vereenvoudigen, maar kan ook betekenen dat Britse kweekvleesbedrijven alsnog door de trage en complexe Europese procedure voor nieuwe voedingsmiddelen moeten, ondanks eigen Britse regelgeving na de brexit. Experts verwachten wel tijdelijke uitzonderingen voor categorieën als gentech-planten en nieuwe voedingsmiddelen, een belangrijke wens van de Britse industrie.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Duidelijke exportregels kunnen kweekvleesbedrijven helpen om sneller internationale markten te bereiken, wat de sector kan helpen opschalen en kosten te verlagen. Tegelijk laat het Britse voorbeeld zien hoe nauw technologische innovatie en internationale handelspolitiek verweven zijn: een handelsakkoord met de EU kan net zo belangrijk zijn voor de doorbraak van kweekvlees als de technologie zelf.
- Kweekvlees
- Vlees dat wordt gemaakt door dierlijke cellen in een bioreactor te laten groeien, zonder dat een dier wordt geslacht.
- FSA (Food Standards Agency)
- De Britse voedselveiligheidsautoriteit, vergelijkbaar met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.
- SPS-akkoord
- Een handelsafspraak over sanitaire en fytosanitaire maatregelen, die regels vastlegt voor voedselveiligheid en gezondheidscontroles bij import en export.
- Novel food
- Een juridische EU-categorie voor nieuwe voedingsmiddelen die vóór 1997 niet op grote schaal werden gegeten, waaronder kweekvlees, en die een uitgebreide veiligheidsbeoordeling moeten doorlopen.
- Sandbox-programma
- Een gecontroleerde proefomgeving waarin bedrijven en toezichthouders samen nieuwe regels en standaarden ontwikkelen voordat die breed worden ingevoerd.
- HMRC
- De Britse belastingdienst, verantwoordelijk voor douaneaangiften bij import en export.
- Koudeketen
- Het ononderbroken op temperatuur houden van voedsel tijdens transport en opslag, essentieel voor de veiligheid van bederfelijke producten.
- Exportgezondheidscertificaat
- Een officieel document waarmee wordt aangetoond dat een exportproduct voldoet aan de gezondheids- en veiligheidseisen van het land van bestemming.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.