Jongeren die AI-chatbot als troost gebruiken, vaker eenzaam en somber

Voor het onderzoek vulden bijna 40.000 leerlingen tussen groep 6 en de laatste klas van de middelbare school een anonieme vragenlijst in. De data zijn verzameld tussen mei 2025 en maart 2026 bij vier schoolbesturen in de Canadese provincie Ontario, als onderdeel van de Ontario Health and Peer Relations Study. Van de 39.761 deelnemers gaven 8.408 leerlingen (ongeveer 21 procent) aan weleens een chatinterface te gebruiken om over hun gevoelens te praten of advies te krijgen over vriendschappen, familie of andere relaties. Oudere leerlingen deden dit vaker, net als leerlingen van kleur en jongeren die zich niet identificeren met het traditionele mannelijk-vrouwelijk onderscheid.

Duidelijk verband met eenzaamheid

Postdoctoraal onderzoeker Kamilla Bonnesen van het Brain and Behaviour Lab van de Universiteit van Ottawa leidde de statistische analyse. Van de leerlingen die AI gebruikten voor emotionele steun voldeed 57,7 procent aan de criteria voor klinisch significante emotionele problemen, tegenover 29,2 procent bij leerlingen die dat niet deden. Deze groep voelde zich ook eenzamer en had vaker het gevaas minder waarde te hebben voor anderen. Zelfs na correctie voor achtergrondkenmerken, eenzaamheid en het gebruik van AI voor huiswerk bleef er een verband bestaan: leerlingen die AI voor emotionele steun gebruikten, hadden 26 procent vaker ernstige emotionele klachten.

Bonnesen waarschuwt voor overhaaste conclusies: "Dit betekent niet dat AI deze problemen veroorzaakt. Het gebruik van AI op deze manier kan juist een teken zijn dat een jongere meer menselijke verbinding en steun nodig heeft." Voor de analyse gebruikten de onderzoekers geavanceerde statistische modellen die rekening houden met het feit dat leerlingen per school gegroepeerd zijn en dat niet iedereen alle vragen beantwoordde.

Signaal om het gesprek aan te gaan

Mede-onderzoeker Tracy Vaillancourt, hoogleraar en houder van de Canada Research Chair in jeugd-geestelijke gezondheid en geweldspreventie, roept ouders, leraren en hulpverleners op niet alleen te vragen óf jongeren AI gebruiken, maar vooral waarom. "Als een leerling zich tot AI wendt voor emotionele steun, is dat een goed moment om een open, niet-veroordelend gesprek te beginnen," zegt ze. "Het is een kans om een worstelende jongere weer in contact te brengen met betekenisvolle menselijke steun."

Omdat de studie op één moment in de tijd is uitgevoerd, kan ze geen oorzaak en gevolg aantonen. Het is dus niet duidelijk of somberheid jongeren richting AI drijft, of dat het gebruik van AI de klachten juist verergert. Wel concluderen de onderzoekers dat het zoeken van emotionele steun bij generatieve AI een signaal is dat serieus genomen moet worden, ook zonder bewezen causaal verband. De studie, getiteld "Affective Generative Artificial Intelligence Use and Youth Mental Health", is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA Pediatrics.