Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels
Aberdeen verkoopt jonge waterstofbussen voor 5% van aanschafprijs
Aberdeen kocht 25 waterstofbussen voor gemiddeld 556.000 pond per stuk. Vijf jaar later verkoopt de Schotse stad 23 van die bussen voor slechts 30.000 pond per stuk aan vervoerder First Bus. De transactie levert voor het eerst een harde marktprijs op voor gebruikte waterstofbussen, en die prijs is veelzeggend.
De gemeente Aberdeen gaf in 2021 zo'n 13,9 miljoen pond uit aan 25 brandstofcelbussen van fabrikant Wrightbus. Nu, vijf jaar en slechts drie en een half jaar dienst later, gaan 23 van die bussen voor 30.000 pond per stuk naar vervoersbedrijf First Bus. Dat is 5,4 procent van de oorspronkelijke aanschafprijs. Aberdeen benaderde bewust de markt en kreeg naast het bod van First Bus ook aanbiedingen binnen om de bussen gratis over te nemen, en zelfs een bod van 1 pond per bus. Het bod van First Bus was dus geen uitzonderlijk lage onderhandelingstruc, maar ongeveer de hoogste prijs die de markt wilde betalen.
Waarom moesten de bussen verkocht worden?
De bussen kwamen in 2021 in dienst, maar problemen met de aanvoer van waterstof zorgden ervoor dat de vloot grotendeels stil kwam te staan. Voor Aberdeen bleef er weinig anders over dan de relatief jonge bussen van de hand te doen. Dat de gemeente de markt daadwerkelijk aftastte in plaats van een boekhoudkundige schatting te maken, maakt deze verkoop tot een zeldzaam hard datapunt: wat is een gebruikte waterstofbus werkelijk waard als het originele aandrijfsysteem weinig commerciële aantrekkingskracht meer heeft?
Wat gaat First Bus met de bussen doen?
First Bus is geen nieuwkomer in dit verhaal: het bedrijf reed al vanaf de start met de Hydroliners en kent hun onderhoudsgeschiedenis. Volgens een vertrouwelijk raadsdocument werkt First aan plannen om de bussen om te bouwen naar batterij-elektrische aandrijving. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. De bussen zijn dan wel donorvoertuigen met bestaande elektrische tractie, maar de ombouw vereist het verwijderen van het waterstofsysteem, ruimte en structurele draagkracht voor honderden kilowattuur aan accu's, een nieuwe gewichtsverdeling over de assen om de asbelasting binnen de norm te houden, en aangepaste laad- en koelsystemen. First heeft hiervoor goede uitgangspositie: het bedrijf investeerde al 12,7 miljoen pond in 36 elektrische bussen in Aberdeen en heeft op zijn King Street-depot al infrastructuur voor snelladen staan. Toch is er nog geen publieke informatie over accucapaciteit, leverancier, kosten per voertuig of een concrete planning; de eerste zeven bussen moeten voor maart 2027 worden overgezet, de overige zestien in het jaar erna.
Deze zaak is relevant voor meer dan alleen Aberdeen. Overheden die investeren in schoon vervoer kijken vaak naar aanschafkosten, subsidies en uitstoot, maar zelden naar de restwaarde van voertuigen als het businessmodel misloopt. Een technologie kan in de praktijk prima werken en toch kapitaal vernietigen, als er straks nauwelijks kopers voor de gebruikte voertuigen zijn. Aberdeen heeft het grootste deel van dat verlies al genomen. Slaagt First erin de bussen goedkoop om te bouwen naar batterij-opslag op wielen, dan is dat vooral goed nieuws voor de herbruikbaarheid van het onderliggende chassis, niet voor de restwaarde van waterstoftechniek zelf. Lukt het First niet, dan is dat een veeg teken voor andere steden met een vastgelopen waterstofbusvloot.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze verkoop laat zien dat de restwaarde van waterstofbussen veel lager kan uitvallen dan overheden bij aanschaf hadden verwacht. Steden die investeren in waterstofvervoer moeten voortaan niet alleen naar aanschafkosten en subsidies kijken, maar ook naar een reëel exitscenario als de techniek of brandstofvoorziening tegenvalt. Of batterij-ombouw van oude waterstofbussen economisch haalbaar is, blijft nog onduidelijk en wordt de komende jaren in Aberdeen getest.
- Brandstofcelbus
- Een bus die wordt aangedreven door een brandstofcel die waterstof en zuurstof omzet in elektriciteit, zonder uitstoot van uitlaatgassen.
- Waterstof
- Een gas dat als schone energiedrager kan dienen, maar waarvan productie, opslag en distributie in de praktijk vaak lastig en duur blijken.
- Snelladen
- Een techniek waarbij voertuigaccu's met hoog vermogen razendsnel worden opgeladen, vaak via speciale laadinfrastructuur op een depot.
- Batterij-opslag
- Het bewaren van elektrische energie in accu's, zodat die later kan worden gebruikt om bijvoorbeeld een voertuig aan te drijven.
- Restwaarde
- De waarde die een voertuig of machine nog heeft op het moment dat de eigenaar het wil verkopen, vaak een fractie van de oorspronkelijke aanschafprijs.
- Donorvoertuig
- Een bestaand voertuig dat als basis dient voor een ingrijpende ombouw, waarbij onderdelen zoals het aandrijfsysteem worden vervangen.
- Asbelasting
- Het gewicht dat op een specifieke as van een voertuig rust; te hoge asbelasting kan schade aan wegen veroorzaken en is wettelijk aan grenzen gebonden.
- Gewichtsverdeling
- De manier waarop het totale gewicht van een voertuig over de assen en wielen is verspreid, belangrijk voor stabiliteit en veiligheid.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
