AI & computing › AI-gestuurde wetenschappelijke ontdekkingen
Nederlands agtech-bedrijf haalt 5 miljoen op voor vergeten eiwitgewas aardaker
Het Nederlandse start-up Aardaia heeft 5 miljoen euro seed-funding opgehaald om een bijna vergeten peulvrucht uit te bouwen tot Europees eiwitgewas. Met AI-gestuurde veredeling wil het bedrijf de aardaker geschikt maken als lokaal alternatief voor geïmporteerde soja.
Aardaia, een Nederlands agtech-bedrijf, heeft 5 miljoen euro opgehaald in een seed-ronde. De investering wordt geleid door Point Nine, met nieuwe investeerders Astanor Ventures en Grey Silo Ventures, de investeringstak van Cereal Docks Group. Ook een groep angel-investeerders en terugkerende investeerder FoodLabs doen mee. FoodLabs leidde eerder al de pre-seed-ronde van het bedrijf.
Het geld moet de ontwikkeling versnellen van de aardaker (Lathyrus tuberosus), een knolgewas dat volgens Aardaia potentie heeft als nieuw Europees eiwitgewas. De aardaker bindt zelf stikstof uit de lucht en heeft daardoor geen kunstmest nodig. Het bedrijf werkt toe naar een opbrengst van maximaal vijf keer meer eiwit per hectare dan bestaande gewassen. Dat is nog een streefdoel: die opbrengst is niet op grote schaal aangetoond.
Fokken zonder gentech
Aardaia ontwikkelt nieuwe gewassen uit wilde en vergeten plantensoorten. Dat gebeurt met AI-gestuurde voorspellingsmodellen, gecombineerd met genomische sequencing en fenotypering: het systematisch meten van eigenschappen zoals opbrengst en ziekteresistentie. Het bedrijf gebruikt daarbij geen genetische modificatie en geen gene-editing zoals CRISPR. In plaats daarvan selecteert het uit bestaande natuurlijke variatie binnen een plantensoort, een aanpak die bekendstaat als precisieveredeling.
Dit jaar screent Aardaia driekwart miljoen unieke genetische varianten van de aardaker. Met de nieuwe financiering wil het dat aantal opschalen naar twee miljoen in 2027. Meer genetische diversiteit vergroot de kans om planten te vinden met de gewenste combinatie van eigenschappen, zoals hoge eiwitopbrengst en goede knolvorming.
Alternatief voor geïmporteerde soja
Europa importeert een groot deel van zijn plantaardige eiwit, vooral soja uit Zuid-Amerika. Aardaia presenteert de aardaker als mogelijk lokaal alternatief: een gewas dat de opbrengst van een wortelgewas combineert met de stikstofbindende eigenschap van een peulvrucht.
Pádraic Flood, medeoprichter en directeur van Aardaia, promoveerde aan Wageningen University op plantfotosynthese-genetica en werkte eerder bij het Max Planck Institute en als hoofd genetica bij verticale-landbouwbedrijf Infarm. Hij zegt: "Van oudsher duurde het uitvinden van een nieuw gewas duizenden jaren. Nu kunnen we gewassen op maat ontwerpen, voortbouwend op honderden miljoenen jaren evolutie. De aardaker is ons eerste gewas, en met deze ronde kunnen we een tandje bijschakelen." Medeoprichter Mike Henske bracht ervaring mee uit de agribusiness, opgedaan bij Indigo en aardappelveredelaar Solynta. Het team van Aardaia telt twaalf mensen uit tien landen, van wie zes met een doctorstitel in plantveredeling, agronomie of computationele biologie.
Christoph Janz, partner bij Point Nine, een investeerder die normaal vooral in software en AI stapt, noemt de investering ongewoon voor zijn fonds. "Een plantenveredelingsbedrijf was geen voor de hand liggende match. Maar na mijn eerste gesprek met Pádraic en Mike was ik overtuigd." Matteo Leonardi van Grey Silo Ventures ziet vooral kansen voor een stabielere aanvoerketen: als de aardaker op schaal wordt gebracht, kan dat volgens hem bijdragen aan een veerkrachtiger en meer gediversifieerd landbouwsysteem in Europa.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als de aardaker inderdaad hoge eiwitopbrengsten haalt zonder kunstmest, kan dat Europa helpen minder afhankelijk te worden van geïmporteerde soja. Het laat ook zien hoe AI-gestuurde veredeling zonder genetische modificatie een snellere route kan zijn om nieuwe landbouwgewassen te ontwikkelen. Het gaat vooralsnog om een streefdoel op kleine schaal; het duurt jaren voordat zo'n gewas op boerenland verschijnt.
- Aardaker
- Lathyrus tuberosus, een knolvormende peulvrucht die van nature stikstof uit de lucht bindt en eiwitrijk is.
- Stikstoffixatie
- Het proces waarbij bepaalde planten, vaak in samenwerking met bacteriën in de wortels, stikstof uit de lucht omzetten in een vorm die de plant kan gebruiken, waardoor kunstmest overbodig wordt.
- Fenotypering
- Het systematisch meten en vastleggen van zichtbare eigenschappen van een plant, zoals opbrengst, groeisnelheid en resistentie tegen ziekten.
- Genomische sequencing
- Het in kaart brengen van de volledige DNA-code van een organisme, waarmee onderzoekers genetische verschillen tussen planten kunnen ontdekken.
- Precisieveredeling
- Het gericht selecteren en kruisen van planten op basis van genetische en fenotypische data, zonder in te grijpen in het DNA zelf zoals bij gene-editing.
- Seed round
- Een vroege investeringsronde waarmee een start-up kapitaal ophaalt om een product of technologie verder te ontwikkelen.
- Eiwitgewas
- Een landbouwgewas dat wordt geteeld vanwege zijn hoge eiwitgehalte, zoals soja, erwten of bonen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.